Ο Θεός Ποταμός

του Μιλτιάδη Δ.Κωστάκου

 ‘’Ποτάμι εσύ που κουβαλάς του κόσμου τα μυστήρια’’
Τον τίτλο δανείστηκα από ένα μυθιστόρημα ξένου συγγραφέα, που μιλούσε για τον ποταμό Νείλο, που οι αρχαίοι Αιγύπτιοι για τις μεγάλες του ωφέλειες τον είχαν θεοποιήσει και ως Θεό τον λάτρευαν.
Εγώ θα σας μιλήσω για το δικό μας ποτάμι, το Λούρο, που αν δεν λατρεύτηκε ως Θεός, όμως προσδιόρισε την μοίρα του τόπου μας.
Για μας τους παλιούς ο Λούρος ήταν κάτι παραπάνω από γεωγραφικός όρος. Ήταν δωροδότης μαζί και καθαρτήριο ζωής, όπου μέσα του καθαρίζονταν σώματα και ψυχές. Στα νερά του κολυμπήσαμε και νιώσαμε τη δροσιά του να καταλαγιάζει μέσα μας τα πρώιμα και ανικανοποίητα πάθη, που πλημμύριζαν τις παιδικές μας ψυχές. Το ποτάμι ήταν για μας μια πρόκληση, ένα αντροκάλεσμα να παλέψουμε με τους φόβους που φώλιαζαν μέσα μας για το μέγα μυστήριο που η φύση κρύβει στα σωθικά της. Ήταν ο φόβος και η γοητεία που μας έσπρωχναν στο ποτάμι. Μπαϊλντισμένοι και κατασκονισμένοι από το παιχνίδι, τραβούσαμε προς το ποτάμι, όπως ακριβώς τα ζώα που ροβολάνε τον κατήφορο να πιούν νερό να ξεδιψάσουν και δροσιστούν.
Το ποτάμι τα χρόνια εκείνα ήταν ένα αληθινό σχολείο, όπου έπρεπε κανείς να μαθητέψει, για να μπορέσει να ενταχθεί δικαιωματικά στην ιδιότυπη ιεραρχία του παιδόκοσμου τότε. Όποιος δεν έκανε τη θητεία του στο ποτάμι αυτόματα ήταν εκτός ομάδας και ο ίδιος αισθάνονταν μειονεκτικά απέναντι στους άλλους. Καθόταν αποτραβηγμένος στην άκρη κι έβλεπε τους άλλους να παίζουν ή να διηγούνται ένα σωρό παιδικά κατορθώματα για το βουνό, για τον κάμπο, για το κολύμπι. Αυτός ήταν ο κανόνας.
Παιδιά που οι οικογένειες τους τα κρατούσαν στο σπίτι, μακριά από την αλάνα, ήταν δικασμένα να στερηθούν τις χαρές και τις μοναδικές εμπειρίες που μόνο η παιδική ζωή μπορεί και πρέπει να προσφέρει. Αλλιώς μένει στην ψυχή σου ένα μεγάλο κενό που σε συντροφεύει για όλη σου τη ζωή.
Το ποτάμι πέρα από τη χαρά του νερού ήταν και μία περιπέτεια. Πάλευες με το νερό να βγεις στην απέναντι όχθη, να μη σε παρασύρει η ορμή του, η σούδα. Εκεί στην αντικρινή όχθη ξάπλωνες στα χορτάρια και αισθανόσουν νικητής. Ύστερα έπιανες κι εξερευνούσες το χώρο που ήταν ερημικός και κατάφυτος από βάτα και πολλά δέντρα. Περπατούσαμε ξυπόλυτοι πάνω στα χόρτα και δεν ήταν λίγες οι φορές που κάποιο αγκάθι έμπαινε στις γυμνές πατούσες μας προκαλώντας ένα οδυνηρό πόνο. Παίρναμε ανάστροφα το ποτάμι πλάι στην όχθη για αρκετή απόσταση. Στην επιστροφή γυρίζαμε κολυμπώντας ως το σημείο που πρωτοξεκινήσαμε.
Στ’ αληθινά το ποτάμι ήταν μια περιπέτεια.
Τώρα που τα σκέφτομαι όλα αυτά, ένα πράγμα μου κάνει εντύπωση. Ζούσαμε τόσο κοντά στο ποτάμι, κολυμπούσαμε  μέσα σ’ αυτό, παίξαμε με τα νερά του κι όμως τελικά δεν μπορέσαμε να υπερνικήσουμε το φόβο που φώλιαζε μέσα μας.
Εκεί που νόμιζες πως ήσουν ο κυρίαρχος του παιχνιδιού, τα νερά του ποταμού άλλαζαν χρώμα, σκοτείνιαζαν και γινόταν απειλητικά. Κοντά στην απόλαυση του νερού παραμόνευε πάντα ο κίνδυνος. Το ποτάμι είχε τον τρόπο και στις καλύτερες στιγμές να μας θυμίζει τη μικρότητα μας απέναντι στο μεγαλείο και την παντοδυναμία της φύσης.
Ώρες-ώρες πιάνω τον εαυτό μου να συλλογιέται πως δεν ήταν μακριά από την αλήθεια οι αρχαίοι που θεοποίησαν από τη φύση όποια στοιχεία θαύμαζαν ή φοβούταν κι αδυνατούσαν να εξηγήσουν. Όσο πιο πολύ εισχωρείς στο Μυστήριο της Ζωής, τόσο περισσότερο και ανακαλύπτεις το Θεό.
Για την Αρχαία Αίγυπτο, τον Φαραώ, ο Νείλος ήταν ο Θεός ποταμός. Για τη Φιλιππιάδα, ο ποταμός Λούρος, αν δεν ήταν Θεός, σίγουρα είναι ευλογία του Θεού.
  Μιλτιάδης Δ.Κωστάκος
Οκτώβριος 2001
(πρώτη δημοσίευση περιοδικό Η ΦΙΛΙΠΠΙΑΔΑ του Συλλόγου Φιλιππιαδιωτών Αττικής)

  

Δημοτικό Συμβούλιο στις 10/2/2016

Tην  Tετάρτη 10 Φεβρουαρίου 2016 και  ώρα  14 : 30  συνεδριάζει το Δημοτικό Συμβούλιοτου  Δήμου Ζηρού  για  συζήτηση  και  λήψη  αποφάσεων  στα  παρακάτω  θέματα  της  ημερήσιας  διάταξης :
1.           Έγκριση  διενέργειας  δαπανών  ( προμηθειών – υπηρεσιών – έργων ). 
2.           Έγκριση  δαπάνης  ηχητικής  κάλυψης  επετειακών  εκδηλώσεων  έτους  2016.
3.           Χορήγηση  οικονομικής  ενίσχυσης  σε  συλλόγους. 
4.           Έγκριση  σχεδίου  αναμόρφωσης  του  προϋπολογισμού  του  Δήμου  Ζηρού  οικονομικού  έτους  2016.
5.           Αποδοχή  ποσού  43.260,00 €  από  το  Υπουργείο  Εσωτερικών  και  Διοικητικής  Ανασυγκρότησης  και  κατανομή  αυτού  στις  σχολικές  επιτροπές  Πρωτοβάθμιας  και  Δευτεροβάθμιας  Εκπαίδευσης  για  την  κάλυψη  λειτουργικών  δαπανών  έτους  2016  των  Σχολείων  Πρωτοβάθμιας  και  Δευτεροβάθμιας  Εκπαίδευσης.
6.           Έγκριση  πρόσληψης  τακτικού  προσωπικού  στο  Δήμο  Ζηρού.
7.           Αποδοχή  ενός  ( 01 )  Φοιτητή  του  τμήματος  Εκπαιδευτικών  Ηλεκτρολόγων  Μηχανικών  και  Εκπαιδευτικών  Ηλεκτρονικών  Μηχανικών,  για  την  πραγματοποίηση  της  πρακτικής  του  άσκησης  στο  Δήμο  Ζηρού.  
8.           Συγκρότηση  επιτροπής  παραλαβής  εργασιών – υπηρεσιών  για  το  οικονομικό  έτος  2016.
9.           Συγκρότηση  επιτροπής  παραλαβής  προμηθειών  για  το  οικονομικό  έτος  2016.
10.       Συγκρότηση  επιτροπής  παραλαβής  καυσίμων  και  λιπαντικών  για  το  οικονομικό  έτος  2016.
11.       Συγκρότηση επιτροπής παραλαβής ανταλλακτικών και εργασιών για το οικονομικό έτος 2016.
12.       Συγκρότηση  επιτροπής  προσωρινής  και  οριστικής  παραλαβής  του  έργου : « Δημιουργία  χώρου  δασικής  αναψυχής  στη  θέση  ‘’ Αγνάντιο ‘’ της  Κοινότητας  Κρανέας ».  
13.       Τροποποίηση  Τεχνικού  προγράμματος.

14.       Ορισμός  εκπροσώπων  του  Δήμου  Ζηρού  για  την  παραλαβή  έργων  που  εκτελέστηκαν  στις  εγκαταστάσεις  της  Παιδόπολης  Ζηρού  από  την  Περιφερειακή  Ενότητα  Πρέβεζας.  
15.       Έγκριση  παράτασης  συμβατικής  προθεσμίας  περαίωσης  εκτέλεσης  του  έργου  με τίτλο :                  « Αποκατάσταση  ζημιών  στο  οδικό  δίκτυο  του  Δήμου  Ζηρού  της  Περιφερειακής  Ενότητας  Πρέβεζας,  εξαιτίας  επικίνδυνων  καιρικών  φαινομένων ».
16.       Έγκριση  πρωτοκόλλου  οριστικής  παραλαβής  εργασιών  του  έργου :  « Αντικατάσταση κεντρικού  αγωγού  ύδρευσης  από  τη  θέση ‘’ Παρίσι ‘’ της  Τοπικής  Κοινότητας  Ριζοβουνίου έως  τη  δεξαμενή  ‘’ Γκιρόδα ‘’  της  Τοπικής  Κοινότητας  Παπαδατών  Δήμου  Ζηρού ».

17.       Έγκριση  μετακίνησης  εκτός  έδρας  του  Δημάρχου  Δήμου  Ζηρού.  

Συνεδρίαση Δημοτικού Συμβούλιου Δευτέρα 25 Ιανουαρίου 2016

Tην  Δευτέρα  25  Ιανουαρίου  2016  και  ώρα  19 : 00  συνεδριάζει το Δημοτικό Συμβούλιοτου  Δήμου Ζηρού  για  συζήτηση  και  λήψη  αποφάσεων  στα  παρακάτω  θέματα  της  ημερήσιας  διάταξης :
1.           Έγκριση  σταθερών  δαπανών  και  δαπανών  πάγιου  χαρακτήρα  του  προϋπολογισμού  του  Δήμου  Ζηρού  οικονομικού  έτους  2016.
2.           Έγκριση  σχεδίου  αναμόρφωσης  του  προϋπολογισμού  του  Δήμου  Ζηρού  οικονομικού  έτους  2016.
3.         Έγκριση  διάθεσης  πίστωσης  για  την  αντιμετώπιση  δαπάνης  πρωτοχρονιάτικης  πίτας  των  υπαλλήλων  του  Δήμου  Ζηρού.

Μεγαλώνοντας στις παιδουπόλεις της Φρειδερίκης: Τα 'ανταρτόπληκτα' παιδιά της 'Μεγάλης Μητέρας'

Οι ίδιοι αυτοαποκαλούνται παιδοπολίτες, ενώ οι παλιότεροι τους θυμούνται ως τα 'ανταρτόπληκτα' ή 'συμμοριόπληκτα'. Η ηλικία τους σήμερα κυμαίνεται γύρω στα 75, παραμένουν όμως, όσα χρόνια και αν περάσουν, οι πρωταγωνιστές μίας φορτισμένης ιστορίας, ή αλλιώς του εμφυλίου
Adtech Ad

Από την Μαρίνα Καρπόζηλου

Τον Ιούλιο του 1947 και ενώ ο Εμφύλιος Πόλεμος ήταν σε εξέλιξη, η τότε βασίλισσα Φρειδερίκη ανακοίνωσε την οργάνωση ενός πανελλήνιου εράνου με σκοπό να βοηθηθούν, σύμφωνα με το διάγγελμα της, οι βόρειες ελληνικές επαρχίες. Η Πρόνοια Βορείων Επαρχιών Ελλάδος, όπως ονομάστηκε η επιτροπή του εράνου, χρηματοδότησε την ίδρυση ενός δικτύου 53 παιδουπόλεων όπου φιλοξενήθηκαν ορφανά ή απροστάτευτα παιδιά από τις εμπόλεμες περιοχές της χώρας. Σύμφωνα με τα έγγραφα της Βασιλικής Πρόνοιας (όπως μετονομάστηκε το 1955 η Πρόνοια Βορείων Επαρχιών Ελλάδος) από το 1947 μέχρι το 1964 αποφοίτησαν από τις παιδουπόλεις 33.989 παιδιά. Η πρώτη παιδούπολη που τέθηκε σε λειτουργία τον Ιούλιο του 1947 ήταν η Αγία Ειρήνη στη Θεσσαλονίκη και ακολούθησε τον Σεπτέμβριο του ίδιους έτους ο Άγιος Κωνσταντίνος στα Ιωάννινα.

AdTech Ad

Εξετάζοντας τον Τύπο της εποχής μέσα από το Εμπρός του Αλκ. Καλαποθάκη και την κεντρώα Ελευθερία του Πάνου Κόκκα διαπιστώνουμε πως οι αναφορές στις οργανωμένες μεταφορές παιδιών στις παιδουπόλεις ήταν αραιές και φιλοξενούνταν στις τελευταίες σελίδες των εφημερίδων. Αντιθέτως, συχνές είναι οι αναφορές στο "παιδομάζωμα των συμμοριτών" ή αλλιώς στις "απαγωγές",  όπως αποκαλούσε το κυβερνητικό στρατόπεδο τις αποστολές παιδιών στις Λαϊκές Δημοκρατίες από τον Δημοκρατικό Στρατό. Ενδεικτικό είναι το πρωτοσέλιδο του Εμπρός στις 29 Δεκεμβρίου 1949 με τίτλο από ραδιοφωνική ομιλία της Φρειδερίκης "Στην Ελλάδα πενθούμε για την μοίρα 28.000 αθώων παιδιών".
Αντιστοίχως κατηγορήθηκε και το αποκαλούμενο "παιδοφύλαγμα", η συγκέντρωση δηλαδή των παιδιών στις παιδουπόλεις, ως μία κίνηση πολιτικής και στρατηγικής σημασίας προκειμένου να αποκοπούν ιδεολογικά και συναισθηματικά τα παιδιά των ανταρτών από τους γονείς τους. Παράλληλα ποικίλουν οι μαρτυρίες για τον τρόπο συλλογής των παιδιών από τις εμπόλεμες περιοχές, που σύμφωνα με την πλευρά του ΔΣΕ αποτελούσε "αρπαγή". Επίσης εξαιρετικά μελανό σημείο των παιδουπόλεων είναι και η  σύνδεση τους με κυκλώματα υιοθεσίας, κυρίως στις ΗΠΑ.
Μπορεί κατά τη διάρκεια του εμφυλίου η Ελλάδα να ήταν χωρισμένη στα δύο, πολλοί όμως παιδοπολίτες, άμεσα θύματα των ένοπλων συγκρούσεων, ισχυρίζονται πως μέσα στις παιδουπόλεις όχι μόνο δεν υπήρξαν διαχωρισμοί βάσει της οικογενειακής τους προέλευσης, αλλά και πως λόγω ηλικίας και άγνοιας σε πολλές περιπτώσεις τα ίδια τα παιδιά δεν είχαν καν πλήρη εικόνα της κατάστασης στη χώρα. Από αυτήν την άποψη θα μπορούσε να πει κανείς ότι οι παιδουπόλεις δεν λειτουργούσαν ως μικρογραφίες της διχασμένης κοινωνίας. Φτάνοντας όμως στο άλλο άκρο αποτελούσαν αυτόνομους, αποκομμένους από το πραγματικό κόσμο μικρόκοσμους, όπου ως κυρίαρχη προσωπικότητα και Μεγάλη Μητέρα, ή αλλιώς "πρώτης μητέρας της Ελλάδος", προβαλλόταν η Φρειδερίκη. Ενδεικτικό της ταύτισης των παιδουπόλεων με το πρόσωπο της είναι και η έκφραση που χρησιμοποιούσαν πολλοί κηδεμόνες παιδιών λέγοντας πως "τα έδωσαν στη βασίλισσα". 
(Παιδούπολη Αγ. Δημήτριος-Θεσσαλονίκης. Αναμνηστική φωτογραφία  από την επίσκεψη της βασίλισσας Φρειδερίκης και της συνοδείας της)
Παρόλο όμως που τα παιδιά των παιδουπόλεων δεν είχαν χωριστεί σε δύο παρατάξεις, αυτό φαίνεται να άλλαξε στα μετέπειτα χρόνια, καθώς ο τρόπος με τον οποίον αφομοίωσαν και μνημονεύουν τα παιδικά τους βιώματα παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις. Από τη μία πλευρά υπάρχουν οι πρώην τρόφιμοι που αμφισβητούν τον ανθρωπιστικό σκοπό των παιδουπόλεων και αναφέρονται σε ξεκάθαρη προπαγάνδα, με παραμύθια που είχαν αναφορές σε κακούς συμμορίτες, παρομοιώσεις του κομμουνιστών με φίδια και ιστορίες για αυτούς που δεν έχουν μαχαίρια και σφάζουν με κονσερβοκούτια. Ενδεικτικές είναι οι μαρτυρίες του συγγραφέα Γιάννη Ατζακά στο αυτοβιογραφικό βιβλίο του Θολός Βυθός. Ο ίδιος αναφέρει πως: "Ο καταμερισμός των εργασιών, η εναλλαγή στις υπηρεσίες ήταν ακριβοδίκαια μοιρασμένη, όσο και οι μερίδες του φαγητού. Η απονομή της εσωτερικής δικαιοσύνης, τόσο στην επιβολή των τιμωριών, όσο και στην απονομή των επαίνων ήταν απολύτως αμερόληπτη. Καμία διάκριση, καμία διαφοροποίηση. Αν είχαν κάνει το λάθος να ακολουθήσουν μια τακτική διακρίσεων τότε θα είχαν προκαλέσει έναν άλλον εμφύλιο πόλεμο ανάμεσα στα παιδιά που θα είχε τη σκληρότητα που μόνο αυτά ξέρουν να επιδεικνύουν. Έτσι όμως θα είχαν κερδίσει ένα μέρος των παιδιών μόνο, και ίσως το μικρότερο. Έπρεπε, λοιπόν, να κατακεραυνώνουν και τα καταρρακώνουν συστηματικά και επίμονα τη νικημένη πλευρά, που έτσι και αλλιώς δεν είχε πουθενά πλέον δικαίωμα στον αντίλογο".
 (Παιδούπολη Αγ. Δημήτριος-Θεσσαλονίκης. Πασχαλινό τραπέζι)
Υπάρχουν όμως και οι παιδοπολίτες που αμφισβητούν τον προπαγανδιστικό και στρατηγικό σκοπό των παιδουπόλεων. Τονίζουν πως οι παιδουπόλεις και κατ’ επέκταση η Φρειδερίκη τους έσωσαν από τον υποσιτισμό, τους πρόσφεραν στέγη, εκπαίδευση και ασφάλεια. Ο κύριος Λέων Γερασίμου που έζησε σε τρεις διαφορετικές παιδουπόλεις, από το 1948 έως και το 1955, εκπροσωπεί αυτήν την οπτική και αναφέρει πως: "Αν δεν ήταν η παιδούπολη δεν ξέρω πού θα βρισκόμουν. Τον πατέρα μου τον έχασα το 1945. Το 1948 με έφερε η μητέρα μου στη Θεσσαλονίκη και μπήκα στην παιδούπολη Αγίας Ειρήνης. Ήμασταν 4 αδέρφια και εγώ ήμουν ο μεγαλύτερος, 10 χρονών. Μόνο εγώ μπήκα στην παιδούπολη, τον αδερφό μου τον πήρε μία οικογένεια για 2 χρόνια και τα δύο κορίτσια έμειναν με τη μητέρα μου. Στα εισιτήρια του θεάτρου και του κινηματογράφου θυμάμαι να αναγράφεται η εισφορά για την Πρόνοια Βορείων Επαρχιών Ελλάδος. Στις παιδοπόλεις έμεινα μέχρι το 1955, ήμουν μέτριος μαθητής και τότε εφαρμοζόταν ο όρος του 17 και έτσι έφυγα. Από όλους τους συμμαθητές μου έλειπε ή ο ένας γονέας ή και οι δύο. Όταν έγινε ο επαναπατρισμός υπήρχαν μανάδες ή πατεράδες που παντρευτήκαν ξανά και θυμάμαι τουλάχιστον 2 – 3 παιδιά που έφυγαν τότε από τη παιδόπολη και γυρίσανε πίσω, επειδή όπως είπαν δεν τα ήθελαν οι καινούργιοι σύζυγοι". Παρόμοια είναι και η άποψη του κυρίου Αντώνη Βενέτη, που σε ηλικία 4 ετών μεταφέρθηκε, βιαίως όπως αναφέρει ο ίδιος, από τη Μουργκάνα στην Αλβανία και την Ουγγαρία και επέστρεψε στην Ελλάδα στο 1954. Το χωριό τους είχε πλέον καταστραφεί οπότε την επόμενη χρονιά με αίτηση του πατέρα του μπήκε στην παιδούπολη Ζηρού. Ο ίδιος δηλώνει πως "οι παιδουπόλεις επούλωσαν τις πληγές μου", ενώ έχει καταθέσει την προσωπική του εμπειρία στο βιβλίο του Επιστολές (εκδόσεις Αρμός).
(Παιδούπολη Αγ. Ειρήνη-Θεσσαλονίκης. Ο μικρός Νικόλ. Τσελεπής μαθαίνει στα παιδιά την χρήση του άβακα)
Ανεξάρτητα από τις διαφορετικές εμπειρίες και τον τρόπο που αναδρομικά σκέφτονται γύρω από αυτές, ο όρος παιδοπολίτης συνιστά αναπόσπαστο στοιχείο της ταυτότητας όλων όσοι πέρασαν στις παιδουπόλεις ένα σημαντικό, αν όχι το μεγαλύτερο, μέρος της παιδικής τους ηλικίας. Η εμπειρία της παιδούπολης ήταν ταυτόχρονα μια εμπειρία μετακίνησης: η εκμάθηση μιας τέχνης, γραφειοκρατικές ανακατατάξεις και η συνέχιση των σπουδών σήμαιναν τη μετάβαση από τη μια παιδούπολη στην επόμενη. Ο χρόνος σε ορισμένες περιπτώσεις έχει δυναμώσει το αόρατο νήμα που συνδέει τους παιδουπολίτες μεταξύ τους, τουλάχιστον αυτών που μοιράζονται παρόμοιες μνήμες. Το 2007 δημιουργήθηκε ο πανελλήνιος Σύλλογος Αποφοίτων Παιδοπόλεων που εδρεύει στην Άγρια Βόλου, ενώ ανά διαστήματα δημιουργήθηκαν και άτυποι σύλλογοι από τους απόφοιτους της κάθε παιδούπολης ξεχωριστά.
(Παιδούπολη Αγ. Αλέξανδρος-Ζηρός Φιλιππιάδος)

(Παιδούπολη Αγ. Αλέξανδρος-Ζηρός Φιλιππιάδος. Αναμνηστική φωτογραφία δασκάλου που μαθαίνει στους τροφίμους την πτηνοτροφία)
Το τέλος του Εμφυλίου Πολέμου (1949) σήμανε το τέλος του κύκλου για τις περισσότερες παιδουπόλεις. Όσες συνέχισαν τη λειτουργία τους επέκτειναν προοπτικά τις δραστηριότητες τους φιλοξενώντας για παράδειγμα σεισμόπληκτα παιδιά από το Ιόνιο το 1953 και τον Βόλο το 1955. Την ίδια χρονιά, το 1955, μπήκε σε εφαρμογή και το βαθμολογικό κριτήριο του 17, οπότε όσοι μαθητές Γυμνασίου είχαν μικρότερο Μέσο Όρο δεν μπορούσαν να παραμείνουν στην παιδούπολη για να συνεχίσουν τις σπουδές τους. Το 1970 η Βασιλική Πρόνοια μετονομάστηκε σε Εθνικό Οργανισμό Πρόνοιας. Ορισμένες παιδουπόλεις όπως για παράδειγμα η Καλή Παναγιά στη Βέροια, συνέχισαν τη λειτουργία τους μέχρι και τη δεκαετία του 1980. Σήμερα στη Θεσσαλονίκη στον χώρο της πρώην Παιδόπολης Ωραιοκάστρου λειτουργεί ο ξενώνας ασυνόδευτων ανηλίκων Άρσις, στην Καβάλα λειτουργεί ο Άγιος Γεώργιος - Φίλοι Παιδόπολης, στη Φλώρινα το Κέντρο Προστασίας Παιδιού - πρώην Παιδόπολη Αγία Όλγα, ενώ στην πρώην Παιδόπολη Βόλου στεγάζεται η ΕΛΕΠΑΠ Βόλου. 
Η μνήμη των παιδουπόλεων παραμένει ζωντανή, όχι μόνο μέσα από τα κτίρια που φιλοξενούν τις παλιές δομές που έχουν μετασχηματιστεί, αλλά κυρίως μέσα από τις αφηγήσεις, τις επιστημονικές μελέτες και τα μυθιστορήματα όπου οι πρωταγωνιστές, παρά το δυσανάλογο -για την ηλικία τους- φορτίο που κλήθηκαν να κουβαλήσουν, εξακολουθούν να είναι παιδιά.  
"Από αρκετό καιρό πριν, μου είχε μπει η ιδέα να γράψω ένα μεγάλο γράμμα στη γιαγιά μου και πρόσεχα στο αναγνωστήριο τα άλλα παιδιά πως έγραφαν στους δικούς τους. Ήμουν πια στα μισά της Δευτέρας, είχα μάθει να γράφω και ήθελα να κάνω εντύπωση στη γιαγιά μου (…) Για τον πατέρα μου δεν έγραφα τίποτε. Το καταλάβαινα μέσα μου, χωρίς όμως να μπορώ να το εξηγήσω, ότι αυτός ήταν η αιτία που με πήραν από το χωριό, κι ας είχα να τον δω περισσότερο από δυο χρόνια. Όταν ήμουν πολύ μικρός, θυμόμουν ότι πάντα έλειπε από το σπίτι, κι αργότερα, όποτε μιλούσαν γι’ αυτόν πάντα χαμήλωναν τη φωνή (…) Μετά έκλεισα το γράμμα σε ένα φάκελο που είχε πάνω τη σφραγίδα της παιδόπολης, έγραψα απ’έξω 'γιαγιά, χωρίον' και το πήγα στη Μαρίκα για να το στείλει". (Απόσπασμα από το βιβλίο Θολός Βυθός – βραβευμένο με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος [2009], του Γιάννη Ατζακά).

* Οι φωτογραφίες που συνοδεύουν το κείμενο καθώς και τα στοιχεία τους βρίσκονται στα χέρια του παλαιού παιδοπολίτη Λέοντα Γερασίμου.

πηγή http://news247.gr/

2016. ΜΙΑ ΑΚΟΜΗ ΧΡΟΝΙΑ…ΩΣ ΣΥΝΗΘΩΣ;

Θα ήμουν γύρω στα 7, μια παραμονή Πρωτοχρονιάς… άπειρα χρόνια πριν. 
Όλα ήταν έτοιμα για να υποδεχτούμε τον καινούργιο χρόνο. Ένα παλιό ραδιόφωνο έπαιζε εορταστικούς ρυθμούς, το φαγητό είχε ψηθεί και μοσχομύριζε, είχαμε φουσκώσει τα μπαλόνια και ήμασταν με τις καρφίτσες στο χέρι εγώ και ο πατέρας μου, με το που θα πάει 12 ακριβώς να τα σκάσουμε… Ο αδερφός μου μωρό, η μάνα μου ετοίμαζε το τραπέζι… Άρχισε κάποια στιγμή η αντίστροφη μέτρηση από τον εκφωνητή:
5,…4, …3, …2, …, 1,… ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ! ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΟ ΤΟ ΝΕΟΝ ΕΤΟΣ! Σβήσαμε στιγμιαία τα φώτα να φύγει ο παλιός χρόνος μέσα στα σκοτάδια, τα ξανανάψαμε γρήγορα μην τσακιστεί ο νέος στο έμπα του, σκάσαμε τα μπαλόνια να γίνει σαματάς με τον ερχομό του- τρόμαξε και το μωρό και άρχισε να κλαίει- και αρχίσαμε τα φιλιά και τις αγκαλιές, με τις ευχές να βγαίνουν μαζεμένες και γρήγορες, να τις ακούσει ο νέος χρόνος και να βιαστεί να τις πραγματοποιήσει! Κι εκεί που τελείωσε η ιεροτελεστία, αλλάξαμε και τα φτωχικά δωράκια μας και στρωθήκαμε να φάμε, κάνω εγώ την ερώτηση-φωτιά:

-Δεν μου λες μπαμπά, γιατί γιορτάζουμε με τόση χαρά τον ερχομό της καινούργιας χρονιάς;

-Ε, γιατί είναι κάτι νέο στη ζωή μας παιδί μου, απαντάει ο σοφός κυρ-Αριστείδης, και ελπίζουμε ότι θα φέρει καλύτερα πράγματα για όλους μας.

- Ναι, αλλά αν έχει οριστεί μια ημερομηνία που θα πεθάνουμε-συνεχίζω ακάθεκτη εγώ- κάθε Πρωτοχρονιά μάς φέρνει πιο κοντά σ’ αυτή την ημερομηνία, άρα έπρεπε να είμαστε λυπημένοι ή έστω να μην τη γιορτάζουμε καθόλου.

Το βλέμμα του πατέρα μου καθώς γύρισε και κοίταξε τη μάνα μου, το θυμάμαι ολοζώντανα. Ήταν σαν να έλεγε: «Τι είπε τώρα;» Δεν θυμάμαι τι μου απάντησε-αν μου απάντησε. Υποθέτω ότι θα σκέφτηκε πως έκανε ένα πανέξυπνο παιδί. Δεν θα του πέρασε καν από το μυαλό ότι ίσως έκανετο πιο απαισιόδοξο παιδί του κόσμου. Ποιο φυσιολογικό παιδάκι στα 7 του σκέφτεται έτσι;

Κάθε πρωτοχρονιά λοιπόν, που το σκηνικό επαναλαμβάνεται-το «συνήθειο» με τα μπαλόνια το πέρασα και στα παιδιά μου- την ώρα που σβήνουμε τα φώτα-κι αυτό το κράτησα- και είμαστε με τα μπαλόνια και τις καρφίτσες στο χέρι, αυτή η εικόνα ζωντανεύει μπροστά μου. Κι όταν αργότερα όλοι πέφτουν για ύπνο, εγώ αρχίζω να θυμάμαι τις παλιές παιδικές Πρωτοχρονιές μου, τις τόσο δύσκολες αλλά και τόσο όμορφες και αγνές…Την παραμονή, με τα λεφτά από τα κάλαντα, αγόραζα από την κυρά-Γκούγιαινα ένα καλσόν για τη μάνα μου και από ένα ζευγάρι κάλτσες για τον πατέρα μου και τον αδερφό μου. Φτηνά, απλά δώρα, πασπαλισμένα όμως με τόση αγάπη!(Το ωραίο ήταν ότι ενώ ήξεραν κάθε χρόνο τι δώρο θα πάρουν με την αλλαγή του χρόνου, έδειχναν τέτοια έκπληξη και χαρά…)

Την άλλη μέρα, ανήμερα της Πρωτοχρονιάς, είχαμε το άγχος ποιον θα δούμε πρώτο! Τι πλάκα! Αγωνία, αν ο πρώτος άνθρωπος που θα δούμε για τη νέα χρονιά θα είναι νέος, όμορφος, γερός! Συνήθως βλέπαμε την κυρά-Βασίλω(Ζάμπου) ή την κυρά-Σεβαστή (Χουλιάρα), μιας και έμεναν απέναντί μας. Και όταν καταλάβαινε η μάνα μου ότι απογοητευόμασταν γιατί δεν ήταν αυτό που περιμέναμε, μας έλεγε καθησυχαστικά ότι είναι και οι δύο καλές και γερές γυναίκες, οπότε θα είμαστε όλη τη χρονιά κι εμείς καλοί άνθρωποι και γεροί από υγεία. Και ύστερα,μας πήγαινε στο μπαλκόνι και μας έβαζε να κοιτάξουμε προς τα βουνά, που ήταν πάντα χιονισμένα-υπήρχαν εποχές βλέπετε τότε-για να γίνουμε λέει, γεροί σαν τα βουνά και να γεράσουμε με άσπρα μαλλιά σαν τα χιόνια!
(Α, παρεμπιπτόντως μάνα να σου πω ότι αυτό με τα άσπρα μαλλιά, «έπιασε» λίγο νωρίτερα και χρειάστηκε να αρχίσω το βάψιμο πριν τα 40 μου!)

Και μετά… Αγωνία για το ποιος θα κάνει ποδαρικό για τη νέα χρονιά!Συνήθως… στρατολογούσε η μάνα μου τον Αποστόλη ή τον Βησσάρη τον Ζαρμπαλά να έρθουν, γιατί το ποδαρικό από παιδάκι σήμαινε κατ’ ευθείαν καλή πορεία της χρονιάς που ξεκίνησε. Αμ, το άλλο; «Ό,τι κάνουμε την πρώτη μέρα του χρόνου, αυτό θα κάνουμε όλη τη χρονιά», μας έλεγε. Και δωσ’του να συμμαζεύουμε εμείς τα πράγματά μας και να διαβάζουμε κάποιες ώρες για να εξασφαλίσουμε ότι όλη τη χρονιά θα είμαστε τακτικοί και μελετηροί.

Αχ, αξέχαστα έθιμα, απλά- όπως και η τότε εποχή- αλλά τόσο όμορφα!

Κι εγώ αγωνίζομαι να περάσω στα παιδιά μου κάποια από αυτά, ενώ η ζωή τρέχει με ιλιγγιώδη ταχύτητα και οι αλλαγές σαρώνουν τα πάντα γύρω μας.
Και προσπαθώ να μη σκέφτομαι κάθε πρωτοχρονιά, εκείνη την περίεργη ερώτηση που είχα κάνει στον πατέρα μου, τότε στα 7 μου. Αλλά όλο και περισσότερο τη σκέφτομαι κάθε χρόνο…

Αλήθεια, γιατί χαιρόμαστε και γιορτάζουμε; Επειδή οι άνθρωποι έχουμε ανάγκη να χαιρόμαστε και να γιορτάζουμε, είναι η απάντηση στην οποία κατέληξα μετά από τόσα χρόνια. Επειδή έχουμε ανάγκη την ψευδαίσθηση του νέου. Άλλαξε ο χρόνος και άρα θα αλλάξουν πράγματα στη ζωή μας. Λες και θα γυρίσουμε έναν μαγικό διακόπτη και θα μπούμε σε μια άλλη πραγματικότητα, ασφαλώς ωραιότερη από πριν.

Για σκεφτείτε λίγο: Τι θα αλλάξει αλήθεια; Η ηλικία μας, τα κιλά μας ίσως, ο αριθμός των καταδιωγμένων που θα ψάξουν διέξοδο στη χώρα μας, οι επιχειρήσεις που θα κλείσουν, το όνομα του φόρου, η ηλικία συνταξιοδότησης, το ποσό τού εφάπαξ, ο αριθμός των ανέργων, οι συντάξεις, οι μισθοί, η μάρκα των ηρεμιστικών μας- τα προηγούμενα δεν κάνουν τίποτε πια-, οι αυτοκτονίες…
Όλα αυτά είναι πολύ πιθανόν να αλλάξουν.

Μα εμείς, θα μου πείτε, έχουμε ανάγκη να αλλάξουν σημαντικά πράγματα στη ζωή μας τη νέα χρονιά. Γι’ αυτό βάζουμε στόχους.
Ωραίο είναι να βάζεις στόχους, συμφωνώ. Και πιο ωραίο είναι να τους πετυχαίνεις. Αλλά τι στόχους; Να αδυνατίσω, να πίνω πιο πολύ νερό, να πάω γυμναστήριο, να κόψω το κάπνισμα; Δε λέω, στόχοι είναι κι αυτοί. Αλλά στην κατάσταση που βρισκόμαστε τώρα ως άνθρωποι και ως χώρα, οι στόχοι μας νομίζω ότι πρέπει να αλλάξουν. Να βάλουμε στόχο, ας πούμε, τη νέα χρονιά να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι. Να αγαπάμε πιο αληθινά και χωρίς συμφέρον. Να βάλουμε στόχο να ξανακερδίσουμε τη χαμένη μας αξιοπρέπεια. Ή να ξανακερδίσουμε την πατρίδα μας. Τέτοιους στόχους μπορούμε να βάλουμε; Μπορούμε να τους πετύχουμε; Τότε μόνο θα έχει νόημα ο ερχομός της νέας χρονιάς! Τότε μόνο θα νιώσουμε το «καινούργιο» να κατακλύζει τη ζωή μας!

   Συγγνώμη για την απαισιοδοξία που μπορεί να κουβαλάει το κείμενό μου. Ξέρω ότι δεν είναι και το καλύτερο συναίσθημα για γιορτινές μέρες. Αλλά… από τα 7 μου φαινόταν! Το μόνο που δεν έχω ξεδιαλύνει ακόμη είναι το αν η πορεία της ζωής σου σε κάνει απαισιόδοξο ή αν η απαισιοδοξία καθορίζει την πορεία της ζωής σου!

Καλή χρονιά σε όλους σας με υγεία και υψηλούς στόχους!

Γκέλυ Γεωργούλα
Πρωτοχρονιά  2016

Υ.Γ.: Ευχαριστώ το φίλο μου Δημήτρη που, για μια ακόμη φορά, διόρθωσε τις αβλεψίες μου λίγο πριν τη δημοσίευση του κειμένου! Εύχομαι υγεία και πολλές χαρούμενες στιγμές στον ίδιο και στην γλυκιά Αναστασία του!

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2015 Τα καλύτερα κάλαντα...και το πιο γλυκό μελομακάρονο.

Λοιπόόόννν...Δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων.

Χριστούγεννα,γιορτή χαράς,με γιορτινό τραπέζι,ψώνια,δώρα,στολισμένα σπίτια,ζάντα...απ'το ποτό,διασκέδαση κλπ.

Αυτές τις γιορτινές μέρες ένα πρόβλημα με ανάγκασε να βρίσκομαι σε ένα μεγάλο νοσοκομείο(Χατζηκώστα στα Γιάννενα).
Δεν το επέλεξα εγώ.ΑΥΤΟΣ εκεί πάνω το είχε κατά νου,να με φέρει εδώ και να μου χτυπήσει[ίσως]το καμπανάκι ότι υπάρχει και αυτή η κατηγορία!

Παραμονή Χριστουγέννων.Κάλαντα.Μια ομάδα παιδιών,με πρώτον έναν πανέμορφο Άγιο Βασίλη,γύρω στα 25 χρόνια του,και κοντά στα 2 μέτρα!Με μιά ομάδα παιδιών,ήρθαν να πουν τα κάλαντα στα άρρωστα παιδάκια τις παιδιατρικής.Δεν είναι μοιρολατρεία,αλλά,το πρώτο δάκρυ,προσπάθησα να το κρύψω,και να τραγουδήσω και γώ,όπως και οι άλλοι μαζί τους τα κάλαντα,σ'αυτά τα παιδάκια.Ήταν τα ποιό όμορφα κάλαντα που έχω πει ποτέ στη ζωή μου,και χωρίς...λάδωμα,δηλαδή χαρτζιλίκι!Ενας παιδαράς 'Αγιος Βασίλης,καμιά σχέση με τον γνωστό Σάντα Κλάους με την κοιλιά την τεράστια.Μιά κιθάρα,φλογέρα,τουμπερλέκι,ακορντεόν.

Απο τη μιά μεριά εμείς όλοι.Από την άλλη,κάτι ματάρες να κοιτάνε,απο πάνω έως κάτω τον Άγιο,τα ξωτικά,και κάτι κοριτσάκια ντυμένα ελαφάκια.Διάφοροι κόμποι στο στομάχι.Τελειώνουν τα κάλαντα,με την πιό δυνατή μας φωνή όλων,με το γρήγορα σπίτια μας!'Ειχαν ενα κουτάκι,ότι είχε ο άλλος στην τσέπη έβαζε.Όχι κέρματα,ότι έπιανε το χέρι εκείνη τη στιγμή.Δεν είχες προγραμματίσει απο μέρες πριν πόσα...φραγκοδίφραγκα θα δώσεις,αν δώσεις,και δε θα κοιτάς απλά απ'το ματάκι της πόρτας!Η π@τ@ν@ η ζωή πως τα φέρνει καμιά φορά!Και τί στιγμή.Τέλος παντων.

Τα καλύτερα κάλαντα,εδώ και πολλά-πολλά χρόνια.
Ημέρα Χριστουγέννων.Σκεφτικός,έξω απο το χειρουργείο.Μια κλασική μουσική,απο τα μεγάφωνα του νοσοκομείου[χίλια μπράβο σε αυτόν που το σκέφτηκε]απαλύνει,έστω και στο ελάχιστο την αγωνία μου την απίστευτη.

Με πλησιάζει μιά κυρία.Μου λέει.

-Χίλια συγνώμη,να σε κεράσω ενα μελομακάρονο;Γιορτάζω σήμερα!Έχω το παιδί μου μέσα,αυτή τη στιγμή,και δεν ξέρω πως,πότε,και πώς θα βγεί,και αν με αφήσουν να του το δώσω,για τα χρόνια πολλα!Αν θές,το παίρνεις!

ΜΕΓΑΛΕ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕ,λες καμιά φορά,γιατί;Αλλά,έτσι είναι ,ποτέ δεν ξέρεις,πως τα φέρνει αυτή η ζωή.Έχει πάνω της και τα κακά,και τα καλά.

-Βεβαίως και θα το πάρω,απαντώ.

Σηκώνομαι,τις λέω χρόνια πολλά,μου λέει,με όλο το σεβασμό,να σε φιλήσω;Αυτή τη στιγμή,θέλω να πάρω απο κάποιον δύναμη!Εεεε...πόσο ν'αντέξει κάποιος,μου λές;Τη φιλάω και γω.Της λέω οτι όλα θα πάνε καλά.Μου απαντάει,και στη δική σου την αγωνία που ζείς τόση ώρα που σε βλέπω,θα πάνε όλα κατ ευχήν.Δε με είχε ρωτήσει καν ποιός-ποιά ήταν μέσα,πίσω απο αυτή την κρύα πόρτα του χειρουργείου.Εκεί με είχε βρεί.Θα βγεί,συνεχίζει,και θα πάνε όλα καλά.Στο λέω εγω,πες το ενστικτο της μανούλας.Και γω απαντώ απο την πλευρά μου,θα πάνε όλα καλα και την Πρωτοχρονιά θα είστε πάλι όλοι μαζί.Έναν τον εχω μου απαντά!Είναι αυτο που λένε,καλύτερα να μασάς[στην προκειμένη το μελομακάρονο]παρά να μιλάς!Αλλά να πάνε όλα καλά,κι ας είμαστε και μετά το νέο έτος στο σπίτι,μου λέει.Σ'ευχαριστώ που δέχτηκες το κέρασμα.Και όλα αυτά να τα βλέπεις,μόνο απο απο την θετική τους ματιά.Όπως εγώ.Και τα μάτια της μάνας,να ξέρεις ότι πάντα ετσι τα βλέπουν.Και σου δίνω μιά ευχή.Πάντα να βοηθάς έναν άνθρωπο μόνο του.Και υπάρχουν ξέρεις πόσοι αυτές τις μέρες;Πάρα πολλοί.  

Αυτη τη στιγμή που γράφω αυτο το κείμενο,μου ήρθε στο μυαλό εκείνο το τεράστιο τραγούδι,με τα απίστευτα λογια του Γ.Καλαμίτση.Υπάρχουν άνθρωποι που ζουν μονάχοι.

Αν υπάρχουν λέει,εμένα κάποιος με βρήκε μονο μου και με κέρασε το ποιό γλυκό μελομακάρονο,χθές!Το επόμενό μου βήμα είναι να πάω και γω να βρώ κάποιον μόνο του,και να του δώσω ενα ρημαδοκουραμπιέ.Και θα τον βρώ!Γιατί έτσι θα νιώσω Χριστούγεννα,έτσι θα καταλάβω Πρωτοχρονιά.  



ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΚΑΙ ΠΑΝΤΑ ΜΟΝΟ ΥΓΕΙΑ.ΟΛΑ Τ'ΑΛΛΑ ΘΑ'ΡΘΟΥΝ ΝΑ ΣΕ ΒΡΟΥΝ ΜΕΤΑ.     
Γ.Μ.

17.Παλιά Φιλιππιάδα: Οι Γούβες

του Μιλτιάδη Δ.Κωστάκου
Μετά από το κέντρο του χωριού με την εκκλησία της Παναγίας και το καμπαναριό της να δεσπόζουν πανοραμικά, με τα κυπαρίσσια και τα θεόρατα πλατάνια, στην Παλιά Φιλιππιάδα το πιο εμβληματικό μέρος κατά σειρά ήταν οι Γούβες. Λέμε << ήταν >>, γιατί σε κάποιο καιρό ύστερα, η γραφική εκείνη τοποθεσία κατακόπηκε στην κυριολεξία για να περάσει ο καινούργιος τότε δρόμος. Έμεινε μόνο η εκκλησία με το καμπαναριό της καθώς και ένα μοναχικό κυπαρίσσι μπροστά.

      Ο έτερος πόλος, οι Γούβες, δεν καταξιώθηκαν στη συνείδηση του κόσμου ως ένα από τα λιγοστά, είναι αλήθεια, αξιοθέατα στην περιοχή μας. Προφανώς γιατί η ίδια η λέξη ακουστικά παραπέμπει σε συνειρμούς ακαλαίσθητους και ταπεινούς, που ουδόλως κολακεύουν την εικόνα τους. Γούβες, σου λέει ο άλλος, δηλ. λακκώματα και σπηλιές. Χαλάσματα! Δυστυχώς η περιβαλλοντική συνείδηση, ως αίσθηση έστω περί το ωραίο, στην εποχή μας βρίσκεται ακόμη στα σπάργανα. Πολύ περισσότερο, όταν μιλάμε για καιρούς παλιούς, που τέτοιες ευαισθησίες ήταν αδιανόητες ως περιττή πολυτέλεια, καθώς προείχαν άλλες αδήριτες ανάγκες, για επιβίωση και βιοπορισμό.

     Μπορεί και να ισχύει το λεγόμενο:<< ο άγιος στον τόπο του ποτέ του δε δοξάζεται>>. Το οποίο μεθερμηνευόμενο για την περίπτωσή μας, σημαίνει πως συνήθως δεν καταλαβαίνουμε την αξία των δικών μας πραγμάτων και εντυπωσιαζόμαστε από τα ξένα. Εκτός εάν η αναγνώριση μας έρθει από τους απ’έξω.
    Έτσι οι Γούβες όλα τα χρόνια πέρασαν στα αζήτητα. Εγώ όμως που τις έχω ζήσει τις Γούβες τον καιρό που ήμουν παιδί και αφουγκράστηκα το πνεύμα τους, την ψυχή τους – έχουν ψυχή και τα πράγματα, την παίρνουν από τον άνθρωπο – τώρα από το ύψος της ωριμότητας μου, θεωρώ τις Γούβες ως τόπο προσκυνήματος για τη γενιά μου, γιατί εκεί έχουμε καταθέσει ένα κομμάτι της ύπαρξής μας. Χώρια η περιβαλλοντική τους αξία. Αυτή είναι μέλημα γενικότερο. Για τους λόγους αυτούς που εξέθεσα πιο πάνω συμπεριέλαβα τις Γούβες εδώ στη θεματογραφία μου.
      Το χαρακτηριστικό με τις Γούβες ως τοποθεσία είναι ότι βρίσκονται κυριολεκτικά μέσα στο χωριό. Η Παλιά Φιλιππιάδα, καθώς και ολόκληρη η Φιλιππιάδα ως κάτω στο Ελευθεροχώρι, είναι χτισμένη στην πλαγιά ενός μακριού λόφου και τα σπίτια της κοιτάζουν προς την ανατολή. Ο λόφος αυτός σε αρκετά σημεία του σκίστηκε από καταβυθίσματα του εδάφους λόγω των υπόγειων νερών, με αποτέλεσμα να σχηματισθούν πεντέξι μεγάλα ρέματα. Ένα από αυτά είναι οι Γούβες στην Παλιά Φιλιππιάδα. Πρόκειται για μια χαράδρα που ξεκινάει από το δημόσιο δρόμο κάτω, δίπλα από το Κοτσέκι που λέγαμε, και φτάνει ως πίσω στα δυτικά στην Ρωμιά, ένα χωριουδάκι κοντά στην Φιλιππιάδα.
      Οι Γούβες διαφοροποιούνται από τα άλλα ρέματα, γιατί στο μέρος που καταλαμβάνουν υπάρχουν πολλοί βράχοι και, το κυριότερο, στις πλευρές , ύψους τριάντα σαράντα μέτρων, είναι κάτι μεγάλες σπηλιές πέτρινες, των οποίων τα στόμια ορθάνοιχτα, σαν πελώρια σκοτεινά μάτια, σου δίνουν την εντύπωση πως κατοπτεύουν ολόγυρα το τοπίο και πως κατασκοπεύουν άγρυπνα κάτω τους περαστικούς.
      Οι Γούβες, στην πέτρινη εκδοχή τους εδώ καταλαμβάνουν το μισό περίπου της χαράδρας. Στο υπόλοιπο μισό το έδαφος είναι χωματερό, δεν έχει δηλ. σπηλιές και βράχια, και το λέμε <<Κομμένη γης>>. Όλη η χαράδρα κάτω διασχίζεται από ένα χείμαρρο που η κοίτη του πλημμύριζε από θολά και ορμητικά νερά τον χειμώνα, προξενώντας ζημιές στους κήπους κάτω προς τον κάμπο, ώσπου να πέσουν μέσα στο ποτάμι. Ο χείμαρρος εκείνος σκεπάστηκε με τσιμέντο και έκτοτε δε δημιούργησε κανένα πρόβλημα.
      Αυτά από γεωγραφικής και γεωλογικής πλευράς.
   Οι Γούβες όμως, όπως συμβαίνει με τα πράγματα που δένονται με τον άνθρωπο, για τα δεδομένα της εποχής που μιλάμε, δεκαετία του ’50 , είχαν κοινωνικό χαρακτήρα, κοινωνικό πρόσωπο θα έλεγα. Ήταν οι δικές μας Γούβες με τα ιδιαίτερα πρόσθετα γνωρίσματα, που τις διαφοροποιούσαν από τις άλλες του είδους και που ασφαλώς υπάρχουν άφθονες στη χώρα μας. Ειδικότερα, για μας τα παιδιά οι Γούβες είχαν ξεχωριστή σημασία καθώς δέθηκαν μαζί μας με βιώματα, από αυτά που λέμε πως δεν ξεχνιούνται ποτέ. Θα δείτε και θα καταλάβετε.
      Όταν μπαίνεις στις Γούβες αισθάνεσαι ένα δέος. Το τοπίο ολόγυρα σου επιβάλλεται με το ύψος των πλευρών του δεξιά και αριστερά. Από πάνω σε παρακολουθούν οι σπηλιές. Στο έμπα της χαράδρας δεξιά σε υποδέχεται ένα μικρό δάσος από φραγκοσυκιές. Τρόπος του λέγειν σε υποδέχεται, γιατί όσο και αν είναι θελκτική η εικόνα με τις πράσινες αγκαθερές φραγκοσυκιές, τόσο σε αποθαρρύνουν τα μεγάλα άσπρα αγκάθια τους. Πέρα, κατά τον Αύγουστο και Σεπτέμβριο που γίνονται τα φραγκόσυκα, ροδαλά και κίτρινα στην ωριμότητά τους, δίνουν περισσότερη ομορφιά στην εικόνα.
      Γενικά το τοπίο στις Γούβες διατηρεί μια άγρια ομορφιά, που δεν την αλλοίωσε ο άνθρωπος με τις παρεμβάσεις του.
      Εμάς τα παιδία τότε δε μας συγκινούσαν τέτοια πράγματα. Μπορεί καταβάθος να μας προσέλκυαν αλλά δεν τα καταλαβαίναμε. Πώς δηλ. γινόταν και κάθε τόσο, σχεδόν τακτικά, επισκεπτόμασταν τις Γούβες, που κάθε άλλο παρά επισκέψιμος ήταν ο τόπος. Ούτε κυνηγότοπος ούτε καν παιγνιδότοπος ήταν.  Εκτός από το χαλικωτό τότε δρομάκι που διέσχιζε στριφογυριστό τη χαράδρα σε όλο το μάκρος της, τα βράχια και η λιγοστή βλάστηση δε σου έκαναν την όρεξη να παίξεις ή να κυνηγήσεις πουλιά με το <<λάστιχο>>.
      Μόνο τη μέρα της πρωτοχρονιάς, έτσι εθιμοτυπικά θα έλεγα, μετά που απόλυε η λειτουργία στην εκκλησία εμείς τα παιδιά πηγαίναμε και παίζαμε <<χαρτιά>> πάνω σε ένα μεγάλο επίπεδο βράχο, υπηρετώντας έτσι το έθιμο της χαρτοπαιξίας, παρά το διαπεραστικό κρύο και την υγρασία που επικρατούσε στις Γούβες, Γενάρη μήνα.
     Πιο πάνω που άρχιζε η <<Κομμένη γης>>, καθώς λέγανε το μέρος, υπήρχε στ’αριστερά μας μία μακριά συρίδα γης δίπλα στο δάσος. Εκεί ναι, κυνηγούσαμε πουλιά, γιατί το έδαφος ήταν ομαλό και προσφερόταν για κυνήγι. Κάτι που δε συνέβαινε στην πετρώδη διάβαση στις Γούβες μπροστά.
     Αν μπορούσαμε, τότε παιδιά, να δώσουμε με το μυαλό μας κάποια εξήγηση αναφορικά με τους λόγους που επισκεπτόμασταν συχνά τις Γούβες, θα λέγαμε ότι αυτό γινόταν από την περιέργεια τίποτε περισσότερο. Η περιέργεια άλλωστε είναι μέσα στη φύση του ανθρώπου και πιο πολύ στα παιδιά.
  
   Τώρα που βλέπω τα πράγματα από την ωριμότητα της ηλικίας μου, καθώς τα έζησα έντονα, είμαι σε θέση να δω και να αναλύσω σε βάθος την παιδική εκείνη περιέργεια. Μας τραβούσε τότε η ακατάσβεστη για την ηλικία μας δίψα για περιπέτεια, να γνωρίσουμε και να ζήσουμε καινούργια πράγματα και να εξαντλήσουμε έτσι τα αποθέματα της παιδικής μας ενεργητικότητας.
    Ύστερα, κοντά σ’αυτό, ήταν η παράξενη γοητεία που ασκεί στον άνθρωπο και ειδικότερα στα παιδιά καθετί το μυστηριώδες , το άγνωστο. Οι Γούβες με τις σπηλιές μάς τραβούσαν σαν τον μαγνήτη. Τι να έκρυβαν άραγε οι σπηλιές μέσα στα σκοτεινά τους σπλάχνα!
     Λέγονταν φοβερά πράγματα τότε για τις ανεξερεύνητες σπηλιές. Πως μέσα εκεί κατοικούσαν φίδια μεγάλα σαν δράκοντες των παραμυθιών και ποιος ξέρει τι άλλα τέρατα ή και φαντάσματα.
     Βλέπαμε τις σπηλιές απ’έξω μέρα μεσημέρι και μας φόβιζε το σκοτεινό τους βάθος. Ο φόβος, καθώς είπαμε, με την επιθυμία που προκαλεί το μυστηριώδες, το άγνωστο, το ανεξερεύνητο.
     Όσες φορές επιχειρήσαμε να μπούμε μέσα στις σπηλιές δεν ολοκληρώσαμε την εξερεύνηση. Όσο προχωράγαμε, το σκοτάδι πύκνωνε και μας αποθάρρυνε σε σημείο που ο φόβος μας έκανε να γυρίζουμε πίσω στην έξοδο, στο φως.
     Ήταν και ένα πλήθος από νυχτόβια πουλιά, νυχτερίδες κατά το πλείστον, κουκουβάγιες που τις βραδινές ώρες έκρωζαν ακατάπαυστα απάνω βγαίνοντας στις σκοτεινές σπηλιές . Ήταν και κοπάδια οι κουρούνες που είχαν τις σπηλιές κατοικητήριο.
     Αφιλόξενες οι σπηλιές συντηρούσαν τον φόβο και τη γοητεία τους στις παιδικές μας ψυχές.
     Βάλτε τώρα και την ιστορία της Μάρως . Πρόκειται για μια παράδοση που τη μολογούσαν εκείνα τα χρόνια οι γέροντες του χωριού. Η Μάρω, έλεγε η παράδοση, ήταν μια φτωχιά γυναίκα που ήρθε ξενομερίτισσα στο χωριό τα παλιά τα χρόνια μαζί με το παιδάκι της, και μην έχοντας πού να κάτσει διάλεξε για κατοικία της μια σπηλιά πάνω στις Γούβες. Ζούσε ξενοδουλεύοντας στα χωράφια και οι χωριανοί που τη λυπούνταν για τη φτώχεια της έκαναν ό,τι μπορούσαν για να τη βοηθήσουν. Ένα χειμωνιάτικο όμως βράδυ έκανε πάρα πολύ κρύο και η καημένη η Μάρω πάγωσε με το παιδί της και πέθαναν. Μαρμάρωσαν, λέει η παράδοση, πέτρωσαν οι δυο τους αγκαλιασμένοι. Το πρωί τους βρήκαν οι χωριανοί πετρωμένους στη στάση που τους βρήκε ο θάνατος. Υπάρχει ακόμη στην είσοδο της σπηλιάς το σύμπλεγμα με τις δύο πέτρινες μορφές, η μάνα με το μικρό παιδί στην αγκαλιά της. Λέει η παράδοση. Όπως η γυναίκα του Λωτ στην Παλιά Διαθήκη που πέτρωσε, γιατί παράκουσε στη θεϊκή εντολή.
     Από τότε η σπηλιά, η πρώτη στη σειρά, ονομάστηκε η σπηλιά της Μάρως. Έτσι τη λέγαμε εμείς. Ψέματα, αλήθεια, δεν ξέρω.
Είναι πολλές κατά τόπους οι παραδόσεις με τις μαρμαρωμένες μορφές. Έχουν τη δική τους αλήθεια τέτοιες ιστορίες, άλλο που εμείς δε θέλουμε ή δεν μπορούμε να την καταλάβουμε αυτή την αλήθεια.
     Να σας θυμίσω εδώ την ιστορία με τον μπάρμπα-Γιάννη τον Γούβα, όπως τον λέγαμε, πραγματικό γεγονός, πρόσφατο. Σχετική με το θέμα μας.
     Εδώ και κοντά σαράντα χρόνια πίσω κάθε χρόνο, εκεί κατά το φθινόπωρο, μας επισκεπτόταν ένας μοναχικός άνθρωπος, φτωχός και σε όλους μας άγνωστος, ο μπάρμπα Γιάννης. Ξέραμε μόνο το όνομά του και κάτι άλλα βιογραφικά του στοιχεία, γενικά και αόριστα, από όσα λιγοστά μας έλεγε κατά καιρούς όταν τον ρωτούσαμε. Τέτοιος περίεργος άνθρωπος ήταν, σωστός ερημίτης.
     Με το που ήρθε, λοιπόν, ο μπάρμπα- Γιάννης πήγε και κατοίκησε σε μια σπηλιά, την τελευταία αυτός, κάτω χαμηλά προς το δρόμο. Εκεί τρύπωσε κι εκεί κοιμόταν τα βράδια. Αντί για σκεπάσματα τυλιγόταν με ένα νάϋλον, για να προστατεύεται από το κρύο. Τη μέρα θα τον έβλεπες το πρωί να πηγαίνει στην αγορά και μόλις σουρούπωνε γύριζε βαδίζοντας άκρη- άκρη στον δρόμο. Είχε τόσο αποκοπεί από τη ζωή και τον κόσμο που και χρήματα να του έδινες δεν τα έπαιρνε λέγοντας πως δεν τα είχε ανάγκη και να τα έδινες σε κανένα φτωχό, τόσο ανιδιοτελής και επαρκής ήταν μέσα στην παντελή φτώχεια και στη μοναξιά του.
     Κάθε που ερχόταν η άνοιξη και ζέσταινε ο καιρός ο μπάρμπα-Γιάννης ο Γούβας, καταλαβαίνετε πώς του βγήκε το παρατσούκλι, εγκατέλειπε τις Γούβες και πήγαινε άγνωστο πού. Για να μας ξαναερχόταν πέρα το φθινόπωρο και να ξεχειμώνιαζε στον τόπο μας.
     Αυτό κράτησε πολλά χρόνια, ώσπου ένα φθινόπωρο ο μπάρμπα-Γιάννης δε μας ήρθε. Ούτε την άλλη χρονιά κι ας τον περιμέναμε όλοι, γιατί τον είχαμε συνηθίσει και συμπαθήσει. Προφανώς είχε πεθάνει.
     Μόνο που ο μπάρμπα-Γιάννης ο Γούβας δε μαρμάρωσε, όπως η Μάρω της παράδοσης, εκεί στη σπηλιά που έμενε. Ποιος ξέρει, αν ζούσε σε άλλους καιρούς, παλιότερους, μπορεί να του έπλαθαν καμία ανάλογη ιστορία στα μέτρα του.
     Αυτές ήταν οι Γούβες τότε στα χρόνια που ήμουν παιδί και πρέπει ασφαλώς όλοι να συμφωνήσουμε σ’αυτό που είπα στην αρχή: πως οι Γούβες ήταν μια οντότητα με κοινωνικά χαρακτηριστικά. Οι δικές μου Γούβες.
     Τώρα, εκεί  πάνω στις Γούβες τα φώτα έσβησαν και η σπηλιά έπεσε. Το θέατρο έκλεισε. Ποιος ξέρει αν θα ξανανοίξει και οι Γούβες να ξαναζωντανέψουν.

Δεκέμβριος 2015

Μιλτιάδης Δ.Κωστάκος

Παιδικός Διαγωνισμός Τραγουδιού 2ο LIVE 28 Δεκ 2015


Λαμπερή η έναρξη του Μαγικού χωριού

Μέσα σε μία έντονα γιορτινή και χαρούμενη ατμόσφαιρα ξεκίνησε το Σάββατο 19 Δεκεμβρίου στην Κεντρική Πλατεία Φιλιππιάδας, το 2ο 'Μαγικό Χωριό', μία εκδήλωση που 'αγκαλιάστηκε' από μικρούς και μεγάλους, αλλά και τον επιχειρηματικό κόσμο της πόλης. Όπως ανέφερε στον χαιρετισμό του κατά την τελετή έναρξης του 2ου “Μαγικού Χωριού” ο Δήμαρχος κ. Νικόλαος Καλαντζής “Ο Δήμος Ζηρού, επέλεξε φέτος για 2η συνεχή χρονιά να δώσει έντονο χρώμα γιορτής στην πόλη, αλλά και στον Δήμο ολόκληρο και να στείλει μήνυμα χαράς και αισιοδοξίας σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς. Θέλουμε να δώσουμε την ευκαιρία στα παιδιά να μπουν στο πνεύμα των εορτών, να παίξουν, να χαρούν και να δημιουργήσουν, αλλά και σε εμάς τους μεγαλύτερους να ξεφύγουμε λίγο από την δύσκολη καθημερινότητα και να νιώσουμε τα διαφορετικά συναισθήματα και την μαγεία 
που διαχρονικά κρύβουν οι εορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, κρατώντας πάντα την ουσία και όχι την χρυσόσκονη των εορτών”.
Κλείνοντας ο κ. Καλαντζής ευχαρίστησε τους συλλόγους που συμμετέχουν στο Μαγικό χωριό αλλά και όλους όσοι συνέβαλαν στην άψογη οργάνωσή του.
Στην προσπάθεια του Δήμου να προσφέρει μέσα από μία σειρά δρώμενων και εκδηλώσεων λίγες ημέρες χαράς στους μικρούς