Η Βασική Νομοθεσία για την σύνταξη ΓΠΣ

Η Βασική Νομοθεσία για την σύνταξη ΓΠΣ προβλέπει:

Ν 2508/1997: Βιώσιμη Οικιστική Ανάπτυξη πόλεων και οικισμών

2. Η οικιστική οργάνωση και ο πολεοδομικός σχεδιασμός εναρμονίζονται με τις αρχές και κατευθύνσεις του αναπτυξιακού προγραμματισμού και του χωροταξικού σχεδιασμού, που συγκεκριμενοποιούνται με τα χωροταξικά σχέδια των περιφερειών, των νομών και τα ειδικά χωροταξικά σχέδια, όπως και με τα αντιστοίχου επιπέδου αναπτυξιακά προγράμματα.

Επίσης, η οικιστική οργάνωση και ο πολεοδομικός σχεδιασμός πρέπει να είναι σύμφωνοι με τους όρους προστασίας του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, με τις αρχές της πολεοδομικής επιστήμης και τους γενικότερους αναπτυξιακούς στόχους μέσα στους οποίους περιλαμβάνεται και η διαφύλαξη της γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας.

5. Η πραγμάτωση των σκοπών του νόμου επιδιώκεται με διαδικασίες συμμετοχής και αποκέντρωσης, που, εκτός από τις πρωτοβουλίες, τη σύμπραξη και τις αρμοδιότητες της τοπικής αυτοδιοίκησης, περιλαμβάνουν κατά το δυνατόν την ενεργό συμμετοχή του πολίτη και των κοινωνικών φορέων στη διαμόρφωση των επιλογών, των στόχων και προτεραιοτήτων, στη διάρθρωση των επί μέρους σχεδίων και προγραμμάτων και στην παρακολούθηση της εφαρμογής τους.

YA 9572/1845 ΦΕΚ Β 209/07.04.2000

Τεχνικές προδιαγραφές μελετών Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων (Γ.Π.Σ.) και Σχεδίων Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης (ΣΧΟΟΑΠ) και αμοιβές μηχανικών για την εκπόνηση μελετών.
Τα ΓΠΣ/ΣΧΟΟΑΠ εκπονούνται "στα πλαίσια των χωροταξικών σχεδίων" (αρθρ. 4 παρ. 5 και αρθρ. 5 παρ.2 του Ν. 2508). Μετά την ψήφιση του Ν. 2742/1999: οφείλουν να εναρμονίζονται προς τις επιλογές ή κατευθύνσεις των εγκεκριμένων Περιφερειακών Πλαισίων ή, αν αυτά λείπουν, προς τις κατευθύνσεις του εγκεκριμένου Γενικού και των εγκεκριμένων Ειδικών Πλαισίων Χωροταξικού σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης. Μέχρι την έγκριση των παραπάνω πλαισίων, "η έγκριση των ΓΠΣ γίνεται μετά από συνεκτίμηση των διαθέσιμων στοιχείων του ευρύτερου χωροταξικού σχεδιασμού και ιδίως αυτών που απορρέουν από υφιστάμενες ή υπό εξέλιξη μελέτες χωροταξικού χαρακτήρα" (αρθρ. 9 παρ. 1 Ν. 2742/1999). Με άλλα λόγια, τα ΓΠΣ /ΣΧΟΟΑΠ αποτελούν την εξειδίκευση των Στρατηγικών Χωροταξικών σχεδίων της Περιφέρειας και των τυχόν χωροταξικών κατευθύνσεων νομού, στο επίπεδο του νέου Δήμου. Τα ΓΠΣ και ΣΧΟΟΑΠ, στο βαθμό που αποτελούν το στρατηγικό επίπεδο του Πολεοδομικού Σχεδιασμού - προσδιορίζουν τις κατευθύνσεις χωρικής οργάνωσης των νέων Δήμων, και ως εκ τούτου αποτελούν την εξειδίκευση και βασικό μέσο εφαρμογής των Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης, ιδίως δε των Περιφερειακών, - καθορίζουν τα μεγέθη της οικιστικής ανάπτυξης σε όλη την έκταση του δήμου, με βάση τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, τις τοπικές ανάγκες και καταλληλότητες καθώς και τις κατευθύνσεις που προκύπτουν από υπερκείμενα σχέδια, ιδίως δε σε ότι αφορά στο ρόλο του αστικού κέντρου ή της "ανοιχτής πόλης" στο οικιστικό δίκτυο, - προσδιορίζουν τις Περιοχές Ειδικής Προστασίας (ΠΕΠ) οι οποίες δεν πρόκειται να πολεοδομηθούν, - υποδεικνύουν ζώνες παραγωγικών δραστηριοτήτων με βάση τις ανάγκες των παραγωγικών τομέων και τις σχετικές προγραμματικές κατευθύνσεις, - δίνουν τέλος, τις κατευθύνσεις πολεοδομικής οργάνωσης των θεσμοθετημένων και προς πολεοδόμηση οικιστικών υποδοχέων, προσδιορίζοντας και τις περιοχές εντός των οικισμών που απαιτούν παρεμβάσεις αναβάθμισης μέσω του μηχανισμού των αναπλάσεων.

Με βάση τα παραπάνω γίνεται σαφές ότι η οποιαδήποτε συζήτηση για το ΓΠΣ πρέπει να στηρίζεται σε ένα Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης.

Έχει κανείς την αίσθηση ότι ένα τέτοιο σχέδιο υπάρχει; Ότι έχει συζητηθεί με όλους τους φορείς επαρκώς; Ότι οι πολίτες έχουν ενημερωθεί;

Θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι κείμενα όπως «Το τέλος της μικρής μας πόλης» ή «’Έτος 2000: Ταξιδιωτικός Οδηγός» δεν είναι φαντασιώσεις κάποιων αφελών ή/και ρομαντικών αλλά στοιχειώδεις απαιτήσεις που πρέπει να υπηρετεί μια Δημόσια Συζήτηση για την Ανάπτυξη και τον Πολεοδομικό Σχεδιασμό.

Αυτή η συζήτηση πρέπει να οργανωθεί με Δημοκρατικούς και Διαφανείς όρους άμεσα. Δεν υπάρχει κανένα περιθώριο ολιγωρίας από κανέναν.
Βησσαρίων Γιωρσπύρος
Τοπογράφος Μηχανικός