(από την ΦΩΝΗ του ΑΓΡΟΤΟΥ)
Γράφει ο Μιλτιάδης Κωστάκος
Αυτά που γράφω τώρα, πρέπει να το πω, τα γράφω, πως το λέμε, στα γόνατα. Δηλαδή βιαστικά και κάπως πρόχειρα. Όχι από έλλειψη σεβασμού προς το αναγνωστικό κοινό. ΄Ισα-ίσα, που κάτι τέτοιο δεν συντρέχει. Αυτό δα έλειπε. Λέω «βιαστικά», γιατί όπου να, ναι έφτασαν τα Χριστούγεννα. Δηλαδή ένα πρωινό οι καμπάνες θα μας διαλαλήσουν το «χριστός γεννάται σήμερον…». Κι εγώ αμέλησα το χρέος μου.
Είπα το τροπάριο κι εμένα ο νους μου πήγε αμέσως πίσω, πολύ πίσω. Τότε που μαθητής στο δημοτικό, με το που έμπαινε ο Δεκέμβρης, στο απογευματινό μάθημα –είχαμε και τα απογεύματα σχολείο εκείνα τα χρόνια, πλην Σάββατο και Κυριακή- μαθαίναμε τα γιορτινά τραγούδια. Ειδικά για τα Χριστούγεννα, εκτός από το τροπάριο, το κλασικό, «Η Παρθένος σήμερον τον Υπερούσιο τίκτει…», λέγαμε κι άλλα δυό-τρία, θυμάμαι, ειδικά φτιαγμένα για τη Γέννηση του Χριστού. Να, ένα: «κοιτάξατε στον ουρανό ένα λαμπρό αστέρι, με πόση χάρη προχωρεί στης Βηθλεέμ τα μέρη…». Ή το άλλο: Δόξα Θεώ, δόξα Θεώ (η παλιά δημοτική εδώ, η γραμματική πτώση), Θεόν ανυμνούσιν αγγέλων τα πλήθη. Αγάπης αντηχεί φωνή, Σωτήρ του κόσμου εγεννήθη, αγάλλονται οι ουρανοί, οι ουρανοί. Δόξα Θεώ…».
Είδες που αν τα τραγούδια τραγουδιούνταν και γραπτώς, αυτή τη στιγμή θα τα τραγουδούσα κιόλας και θα καταλαβαίνατε και την ωραία μελωδία τους. Ήταν και η δασκάλα μας, η κυρία Βιργινία που είχε πολύ ωραία φωνή, πολύ μελωδική, που όταν τραγουδούσε, δηλαδή έψελνε, εκείνα τα ωραία τραγούδια, πολύ μας ανέβαζε το θρησκευτικό συναίσθημα μέσα μας. Αντίθετα, ο κύριος Κακάβας, ο άντρας της, δάσκαλος αυτός διευθυντής και άντρας της, δεν τα κατάφερνε με τα τραγούδια. Αυτός όλο μάθημα ήταν, κάτι που δε μας άρεσε καθόλου.
Είδατε; Για έθιμα είπαμε στην αρχή και το …ρίξαμε στα τραγούδια. Δεν πειράζει όμως. Έτσι μου ήρθαν στο νου μου τα τραγούδια από μόνα τους. Συμβαίνει αυτό πολλές φορές. Μόλις πεις ή ακούσεις μια λέξη,
