11/3/15

Ενας μικρός λαογραφικός θησαυρός

του Μιλτιάδη Κωστακου (συνταξ.Καθηγητής)
Έτσι ήταν ακριβώς η Παλιά Φιλιππιάδα στα 1950.Όπως ακριβώς την αποτύπωσε στον ζωγραφικό του πίνακα ο συγχωριανός μας Θωμάς Τζούνας, νεαρός τότε , ήταν δεν ήταν δεκαεφτά χρονών. Ο πίνακας αυτός σώζεται στο πρωτότυπό του, δεν ξέρω που. Λέγονται κάποια πράγματα σχετικά, αλλά είναι έγνοια άλλων αρμοδίων να τον ψάξουν, για να αναγνωρισθεί και να δικαιωθεί ο ζωγράφος, έστω ύστερα από τόσα χρόνια.
Γιατί έχει, κατά τη γνώμη μου , μεγάλη καλλιτεχνική και λαογραφική αξία το έργο.
Κρίμα για τον καλλιτέχνη, λαϊκό και αυτοδίδακτο ζωγράφο, που δε γνώρισε στον τόπο του τη δικαίωση για το ταλέντο του και την προσφορά του. Γιατί δεν ξέρω τίποτε άλλο για τη ζωή του, παρεκτός ότι πολύ νέος έφυγε στην Αθήνα, όπου και εγκαταστάθηκε μόνιμα.
Το έργο του όμως , αυτή μόνο η ζωγραφιά, ο πίνακας του, είναι αρκετό να τον κατατάξει στη χορεία των μεγάλων λαϊκών ζωγράφων, επιπέδου Θεόφιλου, για παράδειγμα.
Ο πίνακας απεικονίζει ένα αντιπροσωπευτικό κομμάτι, εμβληματικό θα έλεγα, της Παλιάς Φιλιππιάδας την εποχή που προανέφερα.
Πρόκειται για το κέντρο του χωριού, εκεί «στα μαγαζιά» καθώς το λέγαμε τότε.
Έζησα πολύ μικρός και για αρκετά χρόνια την εικόνα που αποτελεί τη θεματολογία του πίνακα. Ώστε να μπορώ να εκφέρω τη γνώμη μου.
Έτσι ήταν πραγματικά. Πάνω-πάνω η εκκλησία της Παναγίας όπως είναι και σήμερα, με το κυπαρίσσι μπροστά και το περίτεχνο πέτρινο καμπαναριό.
Κάτω και σε διαζώματα μπορεί κανείς να διακρίνει το δημοτικό σχολείο, τις σκάλες, όλα πέτρινα. Είναι ακόμα ο μεγάλος πλάτανος στην αυλή του σχολείου και τα δυο κυπαρίσσια ως φρουροί να παραστέκουν στο χώρο.
Είναι ακόμα και μερικοί χωριανοί, άντρες και γυναικόπαιδα που απαθανάτισε ο νεαρός , τότε, καλλιτέχνης σε σκηνές καθημερινότητας. Δείγμα του αυθεντικού του ταλέντου, είναι ακόμα ο παλιός δημόσιος δρόμος που περνάει ανάμεσα από τα δύο μπακάλικα και που στη συνέχεια θα κάνει μια στροφή κατηφορίζοντας και να σκαρφαλώσει λίγο μετά ψηλά και δίπλα από τον Αη-Γιώργη.
Όλα μέσα σε μια ζωγραφιά. Τότε!
Ύστερα πέρασε η τεχνολογική πρόοδος και κυριολεκτικά σακάτεψε το μέρος με το δρόμο που άνοιξε, όπως σήμερα το βλέπουμε.
(Μάρτης 2015 Μιλτ.Κωστάκος)