Παλιά Φιλιππιάδα.Στη μαγεία του κάμπου.

του Μιλτιάδη Δ.Κωστάκου

Έλεγε η συχωρεμένη η μάνα μου παλιά: «Η γη είναι αξετίμητη. Αγόρασε γη, μην πουλάς τη δική σου>>. Τον καιρό της κατοχής στην Αθήνα με τους Γερμανούς οι άνθρωποι πέθαιναν στους δρόμους από την πείνα και τους μάζευαν στο κάρο να τους θάψουν. Δεν είχαν να φάνε ούτε μια μπουκιά ψωμί. Εμείς εδώ είχαμε τον κάμπο και δεν πεινάσαμε. Σπέρναμε στο χωράφι το καλαμπόκι και βγάζαμε το αλεύρι της χρονιάς. Καλαμποκίσιο ψωμί, θα πεις, αλλά αυτό μας κράτησε στη ζωή τον καιρό της μεγάλης πείνας. Είχαμε στο λόγγο πεντέξι ρίζες ελιές, παίρναμε κι από εκεί λίγο λάδι, κόβαμε και τα ξύλα για τη φωτιά. Βοήθαγε, όσο να’ ναι  και ο κήπος, σκορδοκρέμμυδα, λίγες ντομάτες, λίγα φασολάκια, το ένα το άλλο, μπορέσαμε και ζήσαμε, δόξα τω Θεώ. Πρώτα όμως ήταν ο κάμπος, τα λίγα στρέμματα γης έδιναν κάμποση σοδειά  και βγαίναμε πέρα στις ανάγκες». Η πρώτη, η αρχέγονη σημασία της γης για τον άνθρωπο.

Αυτά έλεγε η μάνα μου, πριν από εξήντα τόσα χρόνια, και, μα την αλήθεια, είχε απόλυτα δίκιο. Ακούω και σήμερα τη φωνή της. Ήταν σα να μίλαγε η ίδια η μοίρα που σφράγισε τον τόπο μας. «Σου έδωσα αυτήν εδώ τη γη, λίγη ή πολλή, δούλεψε για να ζήσεις».

Ίδια η βιβλική εντολή, « με τον ιδρώτα του προσώπου σου να βγάζεις το ψωμί σου». Κατάρα ή ευλογία (ή και τα δυο μαζί, λέω τώρα εγώ) από τον Μεγαλοδύναμο για τους αποδιωγμένους από τον Παράδεισο Πρωτόπλαστους λόγω της γνωστής ανυπακοής τους. Τι άλλο μπορεί να πει κανείς. Πάντως το προπατορικό εκείνο αμάρτημα στοίχισε ποταμούς από ιδρώτα στο ανθρώπινο γένος και ποιος ξέρει πόσο θα κρατήσει αυτή η ιστορία. Στον αιώνα τον άπαντα, λένε οι Γραφές. Δηλαδή μια ζωή μεροδούλι μεροφάι, που λέει ο λόγος.

Η μια πλευρά του φεγγαριού. Για τη δουλειά και για τα ζόρια που τραβάμε εξαιτίας της.

Υπήρχε ωστόσο και η άλλη όψη. Αυτή που είχα εγώ στο δικό μου το παιδικό μυαλό για τον κάμπο, με τα δικά μου δεδομένα βέβαια.

Η άποψη της μάνας για τη γη και τον κάμπο ταυτιζόταν με τη σκληρή δουλειά και τον ιδρώτα. Τα οφέλη είναι μια άλλη ιστορία. Η μάνα μου δηλαδή, κατά το δικό μου πάντα σκεπτικό, έβλεπε τα πράγματα από την ωφελιμιστική τους πλευρά, τη λογιστική ας πούμε. Τόσα θα ξοδέψουμε, τόσα θα σοδέψουμε, συν πλην και τα λοιπά. Ένα είδος οικογενειακού προϋπολογισμού και απολογισμού στην τελική. Τη δουλειά και την κούραση, αυτά δεν τα λογάριαζε, τα θεωρούσε δεδομένα. Εδώ ήταν η δική μου ένσταση, η παιδική να εξηγούμαστε, προς τη μάνα μου και προς τον Θεό τον ίδιο. Γιατί να υπάρχει σ’ αυτόν εδώ τον κόσμο η δουλειά. Με άλλα λόγια, γιατί να πρέπει να δουλεύουμε. Τι θα πει, για να ζήσουμε. Ας τα’ άφηνε ο Μεγαλοδύναμος όπως ήταν τα πράγματα, να ζούμε όλοι στον Παράδεισο, σαν τον Αδάμ και την Εύα τον πρώτο καιρό, γιατί μετά την έξωση τους πήρε και τους σήκωσε κι αυτούς κι όλους εμάς μαζί, στον αιώνα τον άπαντα, που είπαμε. Δηλαδή απορίες και ερωτήματα εύλογα, που όταν τα είπα στη συχωρεμένη η μάνα μου, αυτή, θυμάμαι, αρκέστηκε να σηκώσει τους ώμους της και να πει: «τι να σου πω εγώ, παιδί μου, αγράμματη γυναίκα είμαι. Έτσι τα ΄φκιαξε ο Θεός τα πράγματα, εμείς δεν μπορούμε να κάνουμε αλλιώς».

Σοφά λόγια, εδώ που τα λέμε, μέσα στην απλότητα τους, καθώς εκεί κατέληξα κι εγώ, παρ’ ότι εγγράμματος σε αντίθεση με τη μάνα μου και ύστερα από τόσα χρόνια.

Αυτές τις σκέψεις έκανα όταν παιδί περιδιάβαζα μέσα στον κάμπο. Έβλεπα ολόγυρα την πλούσια καταπράσινη βλάστηση, τα δέντρα με τους καρπούς που τον καιρό της ωρίμανσης ήταν απόλαυση μοναδική. Τα νερά στους ποτιστικούς αύλακες να κυλούν ήρεμα και υπάκουα, πρόθυμα στην αποστολή τους να ποτίσουν τα χωράφια γύρω και να σκορπίσουν τη δροσιά τους σε όλα και σε όλους, έμψυχα και άψυχα. Πάνω τα πουλιά να φτερουγίζουν και να πετούν από δέντρο σε δέντρο τιτιβίζοντας χαρούμενα. Γαλήνιες και ειρηνικές εικόνες που ηρεμούν την ψυχή σου και καταλαγιάζουν μέσα σου τα πάθη.

Ο επίγειος παράδεισος, η μυθική Εδέμ.

Παιδί ήμουν και στους συνειρμούς που έκανα συνυπήρχαν εναλλακτικά ο έντονος αισθησιασμός και η υπερβάλλουσα παιδική φαντασία που εξωραΐζει τα πράγματα στον κατά τα άλλα σκληρό κόσμο όπου ζούμε. Ευτυχώς που υπάρχει και η παιδική ηλικία και ομορφαίνει τη ζωή μας. Φαντάζεστε πόσο άχαρη θα ήταν η ζωή χωρίς την ξεγνοιασιά και τη χαρά της παιδικής μας ηλικίας. Αυτή είναι που μας παρηγορεί και μας δίνει κουράγιο στα κατοπινά χρόνια, οπότε αντικρίζουμε τη δύσκολη πραγματικότητα και το σκληρό πρόσωπο της ζωής. Τότε γυρίζουμε πίσω στα παιδικά μας χρόνια, εκεί βρίσκουμε το παλιό μας απάνεμο ακρογιάλι και παίρνουμε δύναμη.

Αυτά τα πράγματα δεν τα πολυκαταλαβαίναμε, παιδιά τότε, ούτε καν μας απασχολούσαν. Άλλες ήταν οι δικές μας προτεραιότητες.

Τα φρούτα και οι καρποί στα δέντρα αποτελούσαν τον κυρίαρχο στόχο μας, όταν πηγαίναμε στον κάμπο. Τα άλλα ήταν ψιλά γράμματα για μας. Το ένστικτο της πείνας οδηγούσε τα βήματα μας . Γι’ αυτό σαν περπατούσαμε μέσα στον κάμπο ερευνούσαμε σπιθαμή προς σπιθαμή σαρώνοντας με το βλέμμα τον χώρο ολόγυρα μας. Ακριβώς όπως τα ζώα που άλλη έγνοια δεν έχουν παρά να ψάχνουν για την τροφή τους.

Προπάντων τα σύκα και τα αγριοστάφυλα ήταν τα αγαπημένα μας φρούτα στον κάμπο. Πρώτα γιατί ήταν άφθονα τα δυο είδη και κυρίως πολύ γλυκά, λαχταριστά. Πολλές συκιές εδώ κι εκεί οι καημένες κάθε χρόνο Αύγουστο προς Σεπτέμβριο έφκιαχναν τον καρπό τους, 

Τα σύκα ,να μας τα προσφέρουν ,όταν το πανηγύρι στον κάμπο βρισκόταν στην αποθέωση .Τις συμπαθούσα πολύ τις συκιές κι ας είχε ο κόσμος άσχημη εικόνα γι’ αυτές .Έλεγαν για παράδειγμα πως άμα πέσεις από τη συκιά χτυπάς πολύ άσχημα παρ’ ότι  από τα άλλα δένδρα. Εγώ ήξερα ότι αυτό συνέβαινε , γιατί η συκιά είναι ντελικάτο δέντρο και τα κλαδιά της ξεσκονίζονται εύκολα ,ώστε η πτώση από το δένδρο να είναι απότομη ,χωρίς μια εναλλακτική λύση ,να πιαστείς ενώ πέφτεις από κάποιο διπλανό κλαδί και έτσι να μειωθεί το πέσιμο και να πέσεις κάπως στα μαλακά. Τις προάλλες ένας φίλος μου είπε και έναν άλλο λόγο. Οι συκιές ,είπε, συνήθως φυτρώνουν στην άκρη στους γκρεμούς ή στις όχθες στα αυλάκια και έτσι το πέσιμο γίνεται από μεγάλο ύψος και απότομα ,όπως εξηγήσαμε. Ήταν και που στη συκιά πήγε και κρεμάστηκε ο Ιούδας μετά αφού πρόδωσε τον Χριστό και το δένδρο πήρε κακό όνομα .Εγώ όμως ,καθώς είπα, τις συμπαθούσα τις συκιές για τα γλυκά τους σύκα κι ακόμα τώρα νιώθω μια ευγνωμοσύνη γι’ αυτές , γιατί στον καιρό της μεγάλης πείνας μας παραστάθηκαν γενναιόδωρα. Άσχετα αν εμείς τις πιο πολλές φορές τρώγαμε τα σύκα μισοάγουρα , πριν ωριμάσουν , «Μπρίτσακαλα» τα λέγαμε τα ανώριμα σύκα και ο λόγος που τα τρώγαμε πριν της ώρας τους ήταν απλούστατα να προλάβουμε εμείς πρώτοι να τα φάμε από  τους ανταγωνιστές μας ,έτσι που περιφερόμασταν στον κάμπο θηρευτές ,σαν τα ζώα που ψάχνουν την τροφή τους. Άμα  περιμέναμε να ωριμάσουν ,κάποιοι άλλοι θα τα έτρωγαν , έστω και «μπρίτσκαλα», καθώς είπαμε. Δεν υπήρχαν κανόνες και σαβουάρ-βιβρ στον κάμπο .Όποιος πρόλαβε τον κύριο είδε ,λέγαμε .Για την περίπτωση λέγαμε και το άλλο  «ο αγουροφάης κέρδισε». Δηλαδή , όποιος έφαγε  άγουρα τα φρούτα κέρδισε , οι άλλοι ήταν στο «περίμενε».

Τα αγριοστάφυλα τώρα. Αξίζει τον κόπο να τα γράψει κανείς αυτά και οι άλλοι να τα διαβάσουν ,για να μάθουν πράγματα που δε θα ματασυμβούν. Βιώματα δηλ. και εμπειρίες από αυτές που λέμε αξέχαστες για εκείνους που τα έζησαν και διδακτικές για εκείνους που τα έζησαν και διδακτικές για κείνους που δεν τα έζησαν κι ούτε πρόκειται να τα ζήσουν. Κάθε εποχή  είναι μοναδική και ανεπανάληπτη.

 Τα σταφύλια σήμερα προσφέρονται άφθονα και μάλιστα σε πολλές ποικιλίες , τόσο που καταντάει ρουτίνα να μιλάμε γι΄αυτό το θέμα .Δεν έχεις παρά να μπήξεις μια κληματόβεργα στο χώμα και σε δυο-τρία χρόνια να φας μπόλικα σταφύλια, της δικής σου προτίμησης μάλιστα .Τόσο προοδέψαμε.

 Δεν ήταν όμως έτσι τα πράγματα στα παλιά τα χρόνια. Σταφυλιές τα περισσότερα σπίτια είχαν στην αυλή τους τις λεγόμενες κρεβατίνες , ένα πρόχειρο στέγαστρο, να το πούμε έτσι να καταλάβετε ,φκιαγμένο από ξύλινα πασάλια  σε ύψος τριών, τεσσάρων   μέτρων από το χώμα ,για να μην σώνουν οι γίδες ,που είχαν στα σπίτια τους ο κόσμος , και να τα φάνε. Έλα ,όμως ,που προκοπή δεν είχαν εκείνα τα σταφύλια, που όταν έπαιρναν να ωριμάσουν «χάλαγαν», σάπιζαν, τα περισσότερα και τα υπόλοιπα τα έτρωγαν οι σφήκες και τα διάφορα  έντομα .

Ζήτημα ήταν να έτρωγες δύο τσαμπιά που λέει ο λόγος. Το πράγμα έχει την εξήγηση. Τα κλήματα θέλουν ράντισμα για να μπορέσουν να δώσουν τεχνικά καρπό και τέτοια φυτοφάρμακα ήταν πολυτέλεια για εκείνα τα χρόνια. Εδώ δεν είχαμε φάρμακα για εμάς τους ίδιους για τις αρρώστιες ,για τα κλήματα θα μας έκοφτε!

 Στον κάμπο όμως ψηλά στις λεύκες ,είκοσι ,τριάντα μέτρα ύψος τα αγριοστάφυλα πρόκοβαν και εκεί Αύγουστο –Σεπτέμβριο έβλεπες τα τσαμπιά ,κοπάνια , έτσι  τα λέγαμε, ολόκληρα ,και χρύσιζαν στον καλοκαιριάτικο ήλιο ,σκέτος πειρασμός. Δεν είχες παρά σιγά-σιγά να σκαρφαλώσεις σ’ εκείνα τα θεόρατα δέντρα, ώσπου να φτάσεις τα σταφύλια. Από κάτω κοιτώντας προς τα πάνω σε τρόμαζε το ύψος. Έλεγες, θα τα καταφέρω ή θα γκρεμοτσακιστώ ,οπότε αντίο ζωή.

Γιατί αν έπεφτες από εκεί πάνω  θα έσκαζες κάτω σαν καρπούζι. Όμως το δέλεαρ άξιζε τον κόπο και τον κίνδυνο. Και να δείτε πως το ανέβασμα σε τόσο ύψος ,τόσα μέτρα λέμε, αποδεικνυόταν πανεύκολο, το ίδιο και το κατέβασμα. Ο λόγος ήταν που ο  κορμός της λεύκας είχε ολόγυρα κλαδιά και κρατιόσουν όσο διαρκούσε το ανέβασμα (ή το κατέβασμα).Περίπου όπως ανεβαίνει ο Χότζας στο μιναρέ που υπάρχει εσωτερικά σκάλα στριφογυριστή με κρατήματα στο πλάι.

Είχε μεγάλο γούστο ,όταν θρονιασμένος ψηλά στη λεύκα  έτρωγες με την ησυχία σου «κοπάνια»  τα αγριοστάφυλα. Τα έτρωγες με τη χούφτα λαίμαργα, όχι τσιμπολογώντας τα  και ήταν τόσο γλυκά που έτρωγες και δεν σταματούσες μέχρι  που γέμιζε η κοιλιά σου. Να έχεις από δίπλα σου τις λαίμαργες κίσσες να τσιμπολογούν  ακατάπαυτα τις ρόγες ,χωρίς να τις ενοχλεί ουδόλως η παρουσία σου μισό μέτρο απόσταση ,πρόσωπο με πρόσωπο δηλαδή. Μια προσωρινή ανακωχή ανάμεσα στους δυο προαιώνιους εχθρούς, τον θηρευτή και το θήραμα, λόγω της κοινής ανάγκης ,της πείνας.

Άσε το θέαμα από εκεί πάνω ! Έβλεπες από ψηλά πέρα ως πέρα τον κάμπο τις κορυφές των δέντρων, τους πράσινους τάπητες τα χόρτα κάτω, το χωριό πάνω με την εκκλησία και το καμπαναριό και τα σπίτια αραδιαστά σαν χάρτινα κουτιά. Ανεπανάληπτο  θέαμα μοναδικό. ΄Ωσπου, ο χτύπος της καμπάνας κομμάτιαζε την απογευματινή γαλήνη καλώντας σε στο σχολείο. Τα παρατούσες όλα και κατέβαινες βιαστικά  να προλάβεις το σχολείο ,γιατί  ο δάσκαλος δεν αστειευόταν σε θέματα αδικαιολόγητων απουσιών και η βέργα δούλευε αγάντα. Τόσα πράγματα, τόσες εικόνες, τέτοιες συγκινήσεις.

Τι να πει κανείς για τα άλλα φρούτα του κάμπου. Για τα ρόδια , για τα ροδάκινα ,τα ζέρζελα καθώς λέγαμε τα βερύκοκκα , για τα κούμπλα, τα  κορόμηλα δηλ. ,τα καρύδια ,τα πορτοκάλια και τα μανταρίνια , στα ιδιόκτητα περιβόλια αυτά , και για τόσα άλλα , που για να τα αναφέρει κανείς, χρειάζεται να μιλάει με τις ώρες. Αξέχαστη ζωή ,αξέχαστα χρόνια. 

Πίκρες αλλά και χαρές. Ή πάλι το κυνήγι με το «λάστιχο» στον κάμπο ,για τσίχλες και κοτσύφια. Γι’ αυτό  σας έλεγα στην αρχή , ο κάμπος τα χρόνια εκείνα ήταν η Εδέμ, ο επίγειος παράδεισος. Τώρα αυτά αποτελούν αναμνήσεις στο μυαλό λίγων σαν κι εμένα που είμαστε στη ζωή. Τα πάντα άλλαξαν εκεί κάτω στον κάμπο. Δένδρα, βάτα, κοντόθαμνα ξεχερσώθηκαν, λίγα χωράφια σπέρνονται. Ο κεντρικός δρόμος ,το μονοπάτι του παλιού καιρού που ίσα χώραγε να περάσει ένα κάρο διαπλατύνθηκε και ασφαλτοστρώθηκε για να περάσει η πρόοδος, να μη λερώσουμε τα σκαρπίνια μας στις καθημερινές μας βόλτες. Στους καθημερινούς περιπάτους, όταν έχει καλό καιρό. Άκου πράγματα!

Αντί βαμπάκι και τριφύλλι να σπέρνουμε γκαζόν και σπίτια- βίλες. Που; Μέσα στον κάμπο! Εκεί που το χώμα κάτω είναι ποτισμένο από ποταμούς ιδρώτα των παππούδων και πατεράδων και των μανάδων μας. Είπαμε ας όψεται το προπατορικό αμάρτημα.

Ρομαντικό παραλήρημα θα πεις. Εντάξει, το κλείνω. Με μια παρατήρηση. Ο κάμπος να είναι κάμπος και το δάσος να είναι δάσος. Εμείς εκεί, όλα στη βόλεψή  μας και στην άνεσή μας. Δεν εξαιρώ τον εαυτό μου. Μας πήρε και μας σήκωσε όλους. Διώχνουμε τα δέντρα, τη βλάστηση και μαζί τους διώχνουμε τα πουλιά και τα ζωάκια από τον κάμπο και από το δάσος. Χωρίς σχεδιασμό. Χωρίς υποτυπώδη προγραμματισμό, τι θα απογίνουν όλα αυτά τα πλάσματα που ο θεός δημιούργησε, έμψυχα και άψυχα. Φύγετε όλοι και όλα, να μείνω μόνο εγώ. Έτσι, φαίνεται να λέει ο σύγχρονος άνθρωπος, ο σημερινός Έλληνας δηλαδή. Γιατί οι ξένοι κάπου έβαλαν τέλος στην ασυδοσία.

Κρίμα όμως για τη φύση και για τον χαμένο παράδεισο. Γιατί εδώ συμβαίνει το εξής παράδοξο. Εν αρχή ο Θεός έδιωξε τους Πρωτόπλαστους από τον Παράδεισο. Τώρα εμείς με τη σειρά μας διώχνουμε τον Παράδεισο. Να είναι κίνηση ρεβανσισμού ή μήπως για να φάμε το ίδιο μας το κεφάλι; Τι να συμβαίνει άραγε από τα δύο!

Λέω εγώ κι αναρωτιέμαι. Πείτε μου τώρα κι εσείς.

 Μιλτιάδης Δ.Κωστάκος  Μάρτης 2016

Απόφαση του Δημοτικού Συμβούλιου για το θέμα φιλοξενίας προσφύγων στην Φιλιππιάδα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 9-3-2016
Το κείμενο της απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Ζηρού για τη λειτουργία χώρου φιλοξενίας προσφύγων στη Φιλιππιάδα.

Απόφαση για την πρόταση του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, να λειτουργήσει Κέντρο προσωρινής φιλοξενίας προσφύγων στο πρώην στρατόπεδο “Πετροπουλάκη” στη Φιλιππιάδα, έλαβε το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Ζηρού. Αφού υπογραμμίστηκε η αλληλεγγύη και η στήριξη προς τους πρόσφυγες, το Δημοτικό Συμβούλιο ενέκρινε το παρακάτω κείμενο απόφασης, με βάση το οποίο ο Δήμος θέτει τις προϋποθέσεις, για τη δημιουργία του Κέντρου.
Από τον Δήμαρχο Ζηρού κ. Καλαντζή τονίστηκε η συμφωνία που έχει επέλθει με τους Δημάρχους της Ηπείρου για την αποδοχή και λειτουργία κέντρων φιλοξενίας προσφύγων σε όλη την Ήπειρο με πληθυσμιακά κριτήρια, επισημάνθηκε η προχειρότητα αλλά και η έλλειψη ουσιαστικής ενημέρωσης και σχεδιασμού από την πλευρά της κυβέρνησης.      

Αναλυτικά το κείμενο της απόφασης έχει ως εξής:

Έπειτα από διεξοδική συζήτηση η απόφαση στην οποία κατέληξε το Δημοτικό Συμβούλιο περιλαμβάνει τα εξής σημεία:

1. Να μας δοθεί άμεσα το πλάνο λειτουργίας της δομής φιλοξενίας προσφύγων στο οποίο ζητάμε να περιγράφονται λεπτομερώς τα εξής:
Α. Ο τρόπος λειτουργίας της (ανοιχτή φυλασσόμενη ή κλειστή).
Β. Εάν τα άτομα που θα φιλοξενηθούν θα είναι ταυτοποιημένα και θα πρόκειται για οικογένειες προσφύγων και όχι παράτυπων μεταναστών.
Γ. Να οριστεί μέγιστος αριθμός φιλοξενουμένων. Απαιτούμε ο μέγιστος αριθμός φιλοξενούμενων προσφύγων να είναι τα 500 άτομα και όπως έχει συμφωνηθεί να γίνει επιμερισμός σε όλους τους Δήμους με πληθυσμιακά κριτήρια.
Δ. Τους τρόπους διασφάλισης της υγιεινής, της διατροφής,  της ασφάλειας, ψυχικής υποστήριξης (ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί) και επικοινωνίας (αραβόφωνοι μεταφραστές κλπ) των φιλοξενούμενων.
Ε. Το χρονικό διάστημα παραμονής των φιλοξενούμενων.
2. Η ευθύνη λειτουργίας του Κέντρου να ανήκει αποκλειστικά στο αρμόδιο Υπουργείο, τόσο όσον αφορά τη χρηματοδότηση όσο και τη στελέχωση προσωπικού.
3. Ο Δήμος να μπορεί να ελέγχει αν τηρούνται όλες οι προϋποθέσεις για ανθρώπινες συνθήκες φιλοξενίας.

4. Να ενισχυθεί και να στελεχωθεί πλήρως το Κέντρο Υγείας Φιλιππιάδας με ιατρικό προσωπικό.

5. Να μας γνωστοποιηθεί εάν έχει εκπονηθεί επιχειρησιακό σχέδιο για την αποτελεσματική διαχείριση της κατάστασης, από την Αστυνομία.

6. Να υπάρξει άμεσα ενίσχυση του Δήμου, τόσο οικονομική όσο και σε υπαλληλικό προσωπικό. 

7.   Ο χώρος του πρώην στρατοπέδου «Πετροπουλάκη», να περιέλθει και μέσα από την καταγραφή του στο Κτηματολόγιο, στο Δήμο Ζηρού για την αξιοποίησή του αμέσως μόλις ολοκληρωθεί η λειτουργία της δομής.

8. Να μην υλοποιηθεί το σχέδιο του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη για παύση του Αστυνομικού Τμήματος Θεσπρωτικού.

9. Η κυβέρνηση να ασκήσει τη μέγιστη δυνατή πίεση στην κατεύθυνση επίλυσης του προσφυγικού ζητήματος, τόσο στο διεθνές όσο και στο εσωτερικό πεδίο.

Σε περίπτωση μη τήρησης των παραπάνω θα είμαστε απέναντι, υπερασπιζόμενοι τα συμφέροντα των δημοτών και των προσφύγων.  

Καρναβαλικές και αποκριάτικες εκδηλώσεις στο Δήμο Ζηρού

Πλούσιο θα είναι και φέτος το πρόγραμμα των καρναβαλικών και αποκριάτικων εκδηλώσεων στο Δήμο Ζηρού. Οι εκδηλώσεις ξεκινούν το ερχόμενο Σάββατο 5 Μαρτίου 2016 και θα κορυφωθούν με τις καρναβαλικές και αποκριάτικες εκδηλώσεις το τετραήμερο, από την Παρασκευή 11 Μαρτίου μέχρι και τα κούλουμα της Καθαράς Δευτέρας.

Οι εκδηλώσεις διοργανώνονται από τους συλλόγους με την υποστήριξη του Δήμου.

Ειδικότερα το πρόγραμμα περιλαμβάνει:

Σάββατο 5 Μαρτίου: 11.00 π.μ.: Επίδειξη από τον “μάγο” Mojo Jojo (Κεντρική Πλατεία Φιλιππιάδας).

Σάββατο 5 Μαρτίου (Βράδυ): Κόκκινος χορός (Σύλλογος Γυναικών Φιλιππιάδας).

Κυριακή 6 Μαρτίου 2016: Ώρα 12.00 μ.: Παιδικό μασκέ πάρτι στο Θεσπρωτικό (Διοργανωτής σύλλογος Γυναικών Θεσπρωτικού).

Παρασκευή 11 Μαρτίου: 20.30: Καρναβαλικές εκδηλώσεις στη Φιλιππιάδα (Διοργανωτής σύλλογος Γυναικών Φιλιππιάδας).

Κυριακή 13 Μαρτίου 12. μ.: Εκδήλωση από την Αδελφότητα Ανωγειατών στην Κεντρική Πλατεία Φιλιππιάδας.

Κυριακή 13 Μαρτίου: 18.30: Καρναβαλικές εκδηλώσεις στο Θεσπρωτικό από τον Σύλλογο Γυναικών Θεσπρωτικού. 

Την Καθαρά Δευτέρα στις 14 Μαρτίου, θα γιορταστούν τα κούλουμα με εκδηλώσεις στις Δημοτικές και Τοπικές Κοινότητες του Δήμου με τη φροντίδα των Τοπικών Συμβουλίων και των τοπικών Συλλόγων.   

...6Οντάρης ε καί;

Σήμερα τη στιγμή που ρίχνω νερό στο πρόσωπό μου,κοιτάζομε στον καθρέφτη.Μεγάλε,φτάσαμε τα 60.Ε καί;Ότι κι αν χάσαμε μπορεί να το βρούμε,και τώρα ακόμη.Και  ας πατάμε τα 60.Ευτυχώς δε χάσαμε το χρόνο.Γιατι αν τον χάναμε αυτόν,σιγα που θα τον βρίσκαμε ποτέ.Στα 60 χρόνια μου,έχω δει ανθρώπους και ανθρώπους.Έχω δει ανθρώπους μουρτζούφληδες.Έχω δει ανθρώπους να χαμογελάνε συνεχώς.Και να το ξέρεις φίλε μου.Αυτού του είδους οι ανθρώποι αυτοί ντε που χαμογελάνε,όχι οι άλλοι,κλαίνε λίγο παραπάνω.Οι μουρτζούφληδες καλά άστο.Στα 60 μου εγώ τώρα,εχω κάνει λάθη-πάθη-αμαρτίες.Εεε καί;Δικά μου δεν ήταν τα χρόνια;Γιατί να μην τα έκανα;Αφού εγω τα πλήρωνα,και τα πληρώνω όλα αυτα τα 60 χρόνια γιατι ναμην τα έκανα!Με...κοιτάζω άλλη μια φορά στον καθρέφτη.Δε μπορώ να γυρίσω το ρολόι πισω της ζωης μου.Μπορώ όμως να το κουρδίσω ξανά.Εστω και στα 60 μου.Είχα δυσκολίες σε αυτά τα 60 χρόνια μου δε λέω.Άλλωστε αυτές οι δυσκολίες μου κάναν τη ζωή μου ενδιαφέρουσα,μέχρι και σήμερα,που κοιτάζομε στον καθρέφτη.Απο εικόνες κρατάω τις όμορφες.Απο λόγια κρατάω μονο τα αληθινά.Και απο ανθρώπους,ααα απο ανθρώπους,μόνο όσους απέδειξαν ότι αξίζουν να είναι στη ζωή μου.Και το ποιό σημαντικό είναι,ότι δεν έχω ξεχάσει,να ξεχάσω,όσους με έχουν ξεχάσει.60 σου λέει.Εεε καί;Όσο είχα ανθρώπους,και θα έχω και τώρα δίπλα μου που με αγαπάνε,δε θα πέφτω ποτέ.Απλά θα σκοντάφτω.Ετσι έμαθα εγω.Έμαθα απλα ναζω.Η ευτυχία με έκανε γλυκό.Τα εμπόδια,δυνατό.Αλλά και οι θλύψεις με κρατήσαν άνθρωπο.Και στα 60 μου είμαι σε ηλικία που διαβάζω μόνο πράξεις.Για τις λέξεις έχω καλό..οπτικό!Στα 60 μου,δεν ασχολούμαι με ότι πλέον δεν αξίζει.Αλλά κάνω ρε φίλε τα πάντα γι'αυτούς που το αξίζουν.Για τους δήθεν,και τους μ@λ@κες,έχω ενα μπουκάλι αμνησία με κόκκινο κρασάκι,και προχωράω.Και κάθε ανατολή,με βρίσκει χαρούμενο.Και κάθε δύση ευτυχισμένο.Θα μου πείς,πρέπει να γίνεις ντίρλα για να το καταφέρεις;Όχι δα.Απλά τα πράγματα.Τώρα στα 60 μου,έχω φίλους που φτάνουν στα δάχτυλα του ενός..χεριού μου.Να βάζω μαζι τους ένα ποτύρι με κόκκινο κρασάκι.Να ακούω μαζί τους ωραία μουσικούλα.Να λες ιστορίες που γουστάρουν και αυτοί οι 4.Και άσε τους άλλους να ψάχνουν την ευτυχία.Άστους.Εσύ την έχεις βρεί,μέσα σου.Στα 60 μου θέλω να αγνα ντεύω θάλασσες.Θέλω να αγναντεύω όμορφα ηλιοβασιλέματα.Θέλω να βλέπω όμορφα μέρη.Θέλω να ακούω για μεγάλες αγάπες.Για ωραία φεγγάρια.Θέλω να περιμένω κάθε χρόνο τους πελαργούς.Να πετάξω κάθε Μάρτιο μαζί τους.Θέλω και στα 60 μου να ακούω πόσο όμορφη είναι η ζωή.Περνάν τα ρημάδια τα χρόνια,και γω θέλω να ζήσω.Χθές σκεφτόμουνα,σήμερα τα έχω φτάσει τα 60.Κάποιοι άνθρωποι έχουν περάσει απ'τη ζωή μου.Άλλοι ήταν δώρο,άλλοι ήταν τιμωρία.Διάφοροι τύποι.Παντελονιασμένοι χρόνια.Δηλαδή,πολλά λεφτά.Ε και;Εγώ δεν ήμουνα ποτε απ'αυτούς.Δεν είναι κακό,η φτώχεια να βρίσκεται στις τσέπες μας.Το χειρότερο είναι να βρίσκεται στις καρδιές μας.Εκεί να σε δω,να το κάνεις αυτό καλα.60 χρονών λέει οσονούπω.Κοιτάζομαι στον καθρέφτη.Μπορεί να γεμίσει με ρυτίδες το πρόσωπό μου,αλλά δε θα γεράσει ποτέ η καρδιά μου.Καποτε δέ,βιαζόμασταν να μεγαλώσουμε.Και τώρα σκεφτόμαστε πόσο ευτυχισμένοι είμασταν παιδιά.Η π@@τ@ν@ η ζωή είδες κόλπα που σου παίζει;Εχω περάσει 60 χειμώνες.Δεν τους φοβήθηκα.Πέρασα 60 κρύα.Δε με πειράξαν.Ξέρεις τι έμαθα να φοβάμαι τα 60 αυτά χρόνια;Ανθρώπους που έχουν χειμώνα στην ψυχή τους,και κρύο στην καρδιά τους.Όπως μου'λεγε η μάνα μου.Ο Θεός και ο γείτονας.Κάτι ήξερε,φαντάσου νά'χεις κανέναν κρύο στην ψυχή γείτονα.Και είναι άδικο αυτό.Να απολαμβάνεις την ίδια λιακάδα στη ζωή μαζί του.Για σκέψου το.Αν και αυτοί έπρεπε κάθε μέρα να έχουν πάνω τους ένα σύννεφο με δυνατές καταιγίδες.Αλλά τι να τους κάνω;Η ζωη είναι πολύ μικρή.Να εγώ,μόλις έφτασα τα 60.Δεν αξίζει να σπαταλήσω ούτε λεπτό σε αυτούς που δεν αξίζουν.Σε αυτούς που με χαλάνε.Γιατί έχω φτάσει 60.Εεεε καί;  Θυμάσαι πως τελειώναν τα παραμύθια κάποτε;    Και ζήσαν αυτοί καλά....και μείς καλύτερα..!         Αντε βρέ,χρόνια μου πολλά,να με...χαίρομαι!

0   60ντάρης.

Φεβρουάριος 2016

ανάδειξη του μονοπατιού της Λίμνης Ζηρού

Εθελοντική δράση για την ανάδειξη του μονοπατιού της Λίμνης Ζηρού (από τους: ΚΠΕ Φιλιππιάδας-Ορειβατικός Σύλλογος Πρέβεζας- Εθελοντές πολίτες).
Τρίτη 22 Φεβρουαρίου 2016

Σήμανση και καθαρισμός του μονοπατιού γύρω από τη Λίμνη Ζηρού έγινε την Τρίτη 22 Φεβρουαρίου 2016, από το ΚΠΕ Φιλιππιάδας, τον Ορειβατικό Σύλλογο Πρέβεζας και εθελοντές πολίτες, με στόχο την ανάδειξη της πανέμορφης περιπατητικής διαδρομής και του παλιού μονοπατιού της Λίμνης Ζηρού.

Η διαδρομή αυτή δίνει στον επισκέπτη την ευκαιρία να θαυμάσει τη λίμνη Ζηρού από σημεία πανοραμικής θέας, να περπατήσει μέσα από πευκοδάση, δάση βελανιδιάς, νερόφραξων, δάση αριάς και μακίας βλάστησης.
Απώτερος σκοπός της εθελοντικής δράσης είναι η ενίσχυση του περιπατητικού τουρισμού στο Δήμο Ζηρού και στην ευρύτερη περιοχή του, η οποία έχει την τύχη να προικιστεί από τη φύση με μοναδικά δασικά και υδάτινα οικοσυστήματα.

Ο περιπατητικός τουρισμός δίνει τη δυνατότητα σε κάθε πολίτη για πρόσβαση σε τόπους ιδιαίτερου φυσικού κάλλους χωρίς να απαιτεί κόστος και παρεμβάσεις στα φυσικά τοπία.

Στην εθελοντική δράση συμμετείχαν: από το ΚΠΕ Φιλιππιάδας (Νάστου Μαριάννα-Υπεύθυνη λειτουργίας ΚΠΕ, Χαριτοπούλου Μαρία, Σταυροπούλου Παρασκευή), από τον Ορειβατικό Σύλλογο Πρέβεζας (Ζέρβας Γιάννης-Πρόεδρος ΕΟΣ Πρέβεζας, Ζιάκας Στέφανος, Τόκας Ευάγγελος) και Αγγελική Χατζηαθανασίου-μέλος ΕΟΣ Ιωαννίνων, Ζάψας Λουκάς-εθελοντής πολίτης.

Η δράση θα συνεχιστεί τις επόμενες εβδομάδες ώστε να υπάρξει όσο το δυνατόν πληρέστερη αποκατάσταση του μονοπατιού για να μπορεί να ενταχθεί στα προγράμματα και στις διαδρομές ορειβατικών-περιπατητικών ή φυσιολατρικών και αθλητικών συλλόγων της Ηπείρου ή/και ευρύτερα.

Ο Θεός Ποταμός

του Μιλτιάδη Δ.Κωστάκου

 ‘’Ποτάμι εσύ που κουβαλάς του κόσμου τα μυστήρια’’

Τον τίτλο δανείστηκα από ένα μυθιστόρημα ξένου συγγραφέα, που μιλούσε για τον ποταμό Νείλο, που οι αρχαίοι Αιγύπτιοι για τις μεγάλες του ωφέλειες τον είχαν θεοποιήσει και ως Θεό τον λάτρευαν.

Εγώ θα σας μιλήσω για το δικό μας ποτάμι, το Λούρο, που αν δεν λατρεύτηκε ως Θεός, όμως προσδιόρισε την μοίρα του τόπου μας.

Για μας τους παλιούς ο Λούρος ήταν κάτι παραπάνω από γεωγραφικός όρος. Ήταν δωροδότης μαζί και καθαρτήριο ζωής, όπου μέσα του καθαρίζονταν σώματα και ψυχές. Στα νερά του κολυμπήσαμε και νιώσαμε τη δροσιά του να καταλαγιάζει μέσα μας τα πρώιμα και ανικανοποίητα πάθη, που πλημμύριζαν τις παιδικές μας ψυχές. Το ποτάμι ήταν για μας μια πρόκληση, ένα αντροκάλεσμα να παλέψουμε με τους φόβους που φώλιαζαν μέσα μας για το μέγα μυστήριο που η φύση κρύβει στα σωθικά της. Ήταν ο φόβος και η γοητεία που μας έσπρωχναν στο ποτάμι. Μπαϊλντισμένοι και κατασκονισμένοι από το παιχνίδι, τραβούσαμε προς το ποτάμι, όπως ακριβώς τα ζώα που ροβολάνε τον κατήφορο να πιούν νερό να ξεδιψάσουν και δροσιστούν.

Το ποτάμι τα χρόνια εκείνα ήταν ένα αληθινό σχολείο, όπου έπρεπε κανείς να μαθητέψει, για να μπορέσει να ενταχθεί δικαιωματικά στην ιδιότυπη ιεραρχία του παιδόκοσμου τότε. Όποιος δεν έκανε τη θητεία του στο ποτάμι αυτόματα ήταν εκτός ομάδας και ο ίδιος αισθάνονταν μειονεκτικά απέναντι στους άλλους. Καθόταν αποτραβηγμένος στην άκρη κι έβλεπε τους άλλους να παίζουν ή να διηγούνται ένα σωρό παιδικά κατορθώματα για το βουνό, για τον κάμπο, για το κολύμπι. Αυτός ήταν ο κανόνας.

Παιδιά που οι οικογένειες τους τα κρατούσαν στο σπίτι, μακριά από την αλάνα, ήταν δικασμένα να στερηθούν τις χαρές και τις μοναδικές εμπειρίες που μόνο η παιδική ζωή μπορεί και πρέπει να προσφέρει. Αλλιώς μένει στην ψυχή σου ένα μεγάλο κενό που σε συντροφεύει για όλη σου τη ζωή.

Το ποτάμι πέρα από τη χαρά του νερού ήταν και μία περιπέτεια. Πάλευες με το νερό να βγεις στην απέναντι όχθη, να μη σε παρασύρει η ορμή του, η σούδα. Εκεί στην αντικρινή όχθη ξάπλωνες στα χορτάρια και αισθανόσουν νικητής. Ύστερα έπιανες κι εξερευνούσες το χώρο που ήταν ερημικός και κατάφυτος από βάτα και πολλά δέντρα. Περπατούσαμε ξυπόλυτοι πάνω στα χόρτα και δεν ήταν λίγες οι φορές που κάποιο αγκάθι έμπαινε στις γυμνές πατούσες μας προκαλώντας ένα οδυνηρό πόνο. Παίρναμε ανάστροφα το ποτάμι πλάι στην όχθη για αρκετή απόσταση. Στην επιστροφή γυρίζαμε κολυμπώντας ως το σημείο που πρωτοξεκινήσαμε.

Στ’ αληθινά το ποτάμι ήταν μια περιπέτεια.

Τώρα που τα σκέφτομαι όλα αυτά, ένα πράγμα μου κάνει εντύπωση. Ζούσαμε τόσο κοντά στο ποτάμι, κολυμπούσαμε  μέσα σ’ αυτό, παίξαμε με τα νερά του κι όμως τελικά δεν μπορέσαμε να υπερνικήσουμε το φόβο που φώλιαζε μέσα μας.

Εκεί που νόμιζες πως ήσουν ο κυρίαρχος του παιχνιδιού, τα νερά του ποταμού άλλαζαν χρώμα, σκοτείνιαζαν και γινόταν απειλητικά. Κοντά στην απόλαυση του νερού παραμόνευε πάντα ο κίνδυνος. Το ποτάμι είχε τον τρόπο και στις καλύτερες στιγμές να μας θυμίζει τη μικρότητα μας απέναντι στο μεγαλείο και την παντοδυναμία της φύσης.

Ώρες-ώρες πιάνω τον εαυτό μου να συλλογιέται πως δεν ήταν μακριά από την αλήθεια οι αρχαίοι που θεοποίησαν από τη φύση όποια στοιχεία θαύμαζαν ή φοβούταν κι αδυνατούσαν να εξηγήσουν. Όσο πιο πολύ εισχωρείς στο Μυστήριο της Ζωής, τόσο περισσότερο και ανακαλύπτεις το Θεό.

Για την Αρχαία Αίγυπτο, τον Φαραώ, ο Νείλος ήταν ο Θεός ποταμός. Για τη Φιλιππιάδα, ο ποταμός Λούρος, αν δεν ήταν Θεός, σίγουρα είναι ευλογία του Θεού.

  Μιλτιάδης Δ.Κωστάκος
Οκτώβριος 2001
(πρώτη δημοσίευση περιοδικό Η ΦΙΛΙΠΠΙΑΔΑ του Συλλόγου Φιλιππιαδιωτών Αττικής)

  

Δημοτικό Συμβούλιο στις 10/2/2016

Tην  Tετάρτη 10 Φεβρουαρίου 2016 και  ώρα  14 : 30  συνεδριάζει το Δημοτικό Συμβούλιοτου  Δήμου Ζηρού  για  συζήτηση  και  λήψη  αποφάσεων  στα  παρακάτω  θέματα  της  ημερήσιας  διάταξης :

1.           Έγκριση  διενέργειας  δαπανών  ( προμηθειών – υπηρεσιών – έργων ). 

2.           Έγκριση  δαπάνης  ηχητικής  κάλυψης  επετειακών  εκδηλώσεων  έτους  2016.

3.           Χορήγηση  οικονομικής  ενίσχυσης  σε  συλλόγους. 

4.           Έγκριση  σχεδίου  αναμόρφωσης  του  προϋπολογισμού  του  Δήμου  Ζηρού  οικονομικού  έτους  2016.

5.           Αποδοχή  ποσού  43.260,00 €  από  το  Υπουργείο  Εσωτερικών  και  Διοικητικής  Ανασυγκρότησης  και  κατανομή  αυτού  στις  σχολικές  επιτροπές  Πρωτοβάθμιας  και  Δευτεροβάθμιας  Εκπαίδευσης  για  την  κάλυψη  λειτουργικών  δαπανών  έτους  2016  των  Σχολείων  Πρωτοβάθμιας  και  Δευτεροβάθμιας  Εκπαίδευσης.

6.           Έγκριση  πρόσληψης  τακτικού  προσωπικού  στο  Δήμο  Ζηρού.

7.           Αποδοχή  ενός  ( 01 )  Φοιτητή  του  τμήματος  Εκπαιδευτικών  Ηλεκτρολόγων  Μηχανικών  και  Εκπαιδευτικών  Ηλεκτρονικών  Μηχανικών,  για  την  πραγματοποίηση  της  πρακτικής  του  άσκησης  στο  Δήμο  Ζηρού.  

8.           Συγκρότηση  επιτροπής  παραλαβής  εργασιών – υπηρεσιών  για  το  οικονομικό  έτος  2016.

9.           Συγκρότηση  επιτροπής  παραλαβής  προμηθειών  για  το  οικονομικό  έτος  2016.

10.       Συγκρότηση  επιτροπής  παραλαβής  καυσίμων  και  λιπαντικών  για  το  οικονομικό  έτος  2016.

11.       Συγκρότηση επιτροπής παραλαβής ανταλλακτικών και εργασιών για το οικονομικό έτος 2016.

12.       Συγκρότηση  επιτροπής  προσωρινής  και  οριστικής  παραλαβής  του  έργου : « Δημιουργία  χώρου  δασικής  αναψυχής  στη  θέση  ‘’ Αγνάντιο ‘’ της  Κοινότητας  Κρανέας ».  

13.       Τροποποίηση  Τεχνικού  προγράμματος.

14.       Ορισμός  εκπροσώπων  του  Δήμου  Ζηρού  για  την  παραλαβή  έργων  που  εκτελέστηκαν  στις  εγκαταστάσεις  της  Παιδόπολης  Ζηρού  από  την  Περιφερειακή  Ενότητα  Πρέβεζας.  

15.       Έγκριση  παράτασης  συμβατικής  προθεσμίας  περαίωσης  εκτέλεσης  του  έργου  με τίτλο :                  « Αποκατάσταση  ζημιών  στο  οδικό  δίκτυο  του  Δήμου  Ζηρού  της  Περιφερειακής  Ενότητας  Πρέβεζας,  εξαιτίας  επικίνδυνων  καιρικών  φαινομένων ».

16.       Έγκριση  πρωτοκόλλου  οριστικής  παραλαβής  εργασιών  του  έργου :  « Αντικατάσταση κεντρικού  αγωγού  ύδρευσης  από  τη  θέση ‘’ Παρίσι ‘’ της  Τοπικής  Κοινότητας  Ριζοβουνίου έως  τη  δεξαμενή  ‘’ Γκιρόδα ‘’  της  Τοπικής  Κοινότητας  Παπαδατών  Δήμου  Ζηρού ».

17.       Έγκριση  μετακίνησης  εκτός  έδρας  του  Δημάρχου  Δήμου  Ζηρού.  

Συνεδρίαση Δημοτικού Συμβούλιου Δευτέρα 25 Ιανουαρίου 2016

Tην  Δευτέρα  25  Ιανουαρίου  2016  και  ώρα  19 : 00  συνεδριάζει το Δημοτικό Συμβούλιοτου  Δήμου Ζηρού  για  συζήτηση  και  λήψη  αποφάσεων  στα  παρακάτω  θέματα  της  ημερήσιας  διάταξης :

1.           Έγκριση  σταθερών  δαπανών  και  δαπανών  πάγιου  χαρακτήρα  του  προϋπολογισμού  του  Δήμου  Ζηρού  οικονομικού  έτους  2016.

2.           Έγκριση  σχεδίου  αναμόρφωσης  του  προϋπολογισμού  του  Δήμου  Ζηρού  οικονομικού  έτους  2016.

3.         Έγκριση  διάθεσης  πίστωσης  για  την  αντιμετώπιση  δαπάνης  πρωτοχρονιάτικης  πίτας  των  υπαλλήλων  του  Δήμου  Ζηρού.

Μεγαλώνοντας στις παιδουπόλεις της Φρειδερίκης: Τα 'ανταρτόπληκτα' παιδιά της 'Μεγάλης Μητέρας'

Οι ίδιοι αυτοαποκαλούνται παιδοπολίτες, ενώ οι παλιότεροι τους θυμούνται ως τα 'ανταρτόπληκτα' ή 'συμμοριόπληκτα'. Η ηλικία τους σήμερα κυμαίνεται γύρω στα 75, παραμένουν όμως, όσα χρόνια και αν περάσουν, οι πρωταγωνιστές μίας φορτισμένης ιστορίας, ή αλλιώς του εμφυλίου

news247

Ιανουάριος 09 2016 08:04

Από την Μαρίνα Καρπόζηλου

Τον Ιούλιο του 1947 και ενώ ο Εμφύλιος Πόλεμος ήταν σε εξέλιξη, η τότε βασίλισσα Φρειδερίκη ανακοίνωσε την οργάνωση ενός πανελλήνιου εράνου με σκοπό να βοηθηθούν, σύμφωνα με το διάγγελμα της, οι βόρειες ελληνικές επαρχίες. Η Πρόνοια Βορείων Επαρχιών Ελλάδος, όπως ονομάστηκε η επιτροπή του εράνου, χρηματοδότησε την ίδρυση ενός δικτύου 53 παιδουπόλεων όπου φιλοξενήθηκαν ορφανά ή απροστάτευτα παιδιά από τις εμπόλεμες περιοχές της χώρας. Σύμφωνα με τα έγγραφα της Βασιλικής Πρόνοιας (όπως μετονομάστηκε το 1955 η Πρόνοια Βορείων Επαρχιών Ελλάδος) από το 1947 μέχρι το 1964 αποφοίτησαν από τις παιδουπόλεις 33.989 παιδιά. Η πρώτη παιδούπολη που τέθηκε σε λειτουργία τον Ιούλιο του 1947 ήταν η Αγία Ειρήνη στη Θεσσαλονίκη και ακολούθησε τον Σεπτέμβριο του ίδιους έτους ο Άγιος Κωνσταντίνος στα Ιωάννινα.

Εξετάζοντας τον Τύπο της εποχής μέσα από το Εμπρός του Αλκ. Καλαποθάκη και την κεντρώα Ελευθερία του Πάνου Κόκκα διαπιστώνουμε πως οι αναφορές στις οργανωμένες μεταφορές παιδιών στις παιδουπόλεις ήταν αραιές και φιλοξενούνταν στις τελευταίες σελίδες των εφημερίδων. Αντιθέτως, συχνές είναι οι αναφορές στο "παιδομάζωμα των συμμοριτών" ή αλλιώς στις "απαγωγές",  όπως αποκαλούσε το κυβερνητικό στρατόπεδο τις αποστολές παιδιών στις Λαϊκές Δημοκρατίες από τον Δημοκρατικό Στρατό. Ενδεικτικό είναι το πρωτοσέλιδο του Εμπρός στις 29 Δεκεμβρίου 1949 με τίτλο από ραδιοφωνική ομιλία της Φρειδερίκης "Στην Ελλάδα πενθούμε για την μοίρα 28.000 αθώων παιδιών".

Αντιστοίχως κατηγορήθηκε και το αποκαλούμενο "παιδοφύλαγμα", η συγκέντρωση δηλαδή των παιδιών στις παιδουπόλεις, ως μία κίνηση πολιτικής και στρατηγικής σημασίας προκειμένου να αποκοπούν ιδεολογικά και συναισθηματικά τα παιδιά των ανταρτών από τους γονείς τους. Παράλληλα ποικίλουν οι μαρτυρίες για τον τρόπο συλλογής των παιδιών από τις εμπόλεμες περιοχές, που σύμφωνα με την πλευρά του ΔΣΕ αποτελούσε "αρπαγή". Επίσης εξαιρετικά μελανό σημείο των παιδουπόλεων είναι και η  σύνδεση τους με κυκλώματα υιοθεσίας, κυρίως στις ΗΠΑ.

Μπορεί κατά τη διάρκεια του εμφυλίου η Ελλάδα να ήταν χωρισμένη στα δύο, πολλοί όμως παιδοπολίτες, άμεσα θύματα των ένοπλων συγκρούσεων, ισχυρίζονται πως μέσα στις παιδουπόλεις όχι μόνο δεν υπήρξαν διαχωρισμοί βάσει της οικογενειακής τους προέλευσης, αλλά και πως λόγω ηλικίας και άγνοιας σε πολλές περιπτώσεις τα ίδια τα παιδιά δεν είχαν καν πλήρη εικόνα της κατάστασης στη χώρα. Από αυτήν την άποψη θα μπορούσε να πει κανείς ότι οι παιδουπόλεις δεν λειτουργούσαν ως μικρογραφίες της διχασμένης κοινωνίας. Φτάνοντας όμως στο άλλο άκρο αποτελούσαν αυτόνομους, αποκομμένους από το πραγματικό κόσμο μικρόκοσμους, όπου ως κυρίαρχη προσωπικότητα και Μεγάλη Μητέρα, ή αλλιώς "πρώτης μητέρας της Ελλάδος", προβαλλόταν η Φρειδερίκη. Ενδεικτικό της ταύτισης των παιδουπόλεων με το πρόσωπο της είναι και η έκφραση που χρησιμοποιούσαν πολλοί κηδεμόνες παιδιών λέγοντας πως "τα έδωσαν στη βασίλισσα". 

(Παιδούπολη Αγ. Δημήτριος-Θεσσαλονίκης. Αναμνηστική φωτογραφία  από την επίσκεψη της βασίλισσας Φρειδερίκης και της συνοδείας της)

Παρόλο όμως που τα παιδιά των παιδουπόλεων δεν είχαν χωριστεί σε δύο παρατάξεις, αυτό φαίνεται να άλλαξε στα μετέπειτα χρόνια, καθώς ο τρόπος με τον οποίον αφομοίωσαν και μνημονεύουν τα παιδικά τους βιώματα παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις. Από τη μία πλευρά υπάρχουν οι πρώην τρόφιμοι που αμφισβητούν τον ανθρωπιστικό σκοπό των παιδουπόλεων και αναφέρονται σε ξεκάθαρη προπαγάνδα, με παραμύθια που είχαν αναφορές σε κακούς συμμορίτες, παρομοιώσεις του κομμουνιστών με φίδια και ιστορίες για αυτούς που δεν έχουν μαχαίρια και σφάζουν με κονσερβοκούτια. Ενδεικτικές είναι οι μαρτυρίες του συγγραφέα Γιάννη Ατζακά στο αυτοβιογραφικό βιβλίο του Θολός Βυθός. Ο ίδιος αναφέρει πως: "Ο καταμερισμός των εργασιών, η εναλλαγή στις υπηρεσίες ήταν ακριβοδίκαια μοιρασμένη, όσο και οι μερίδες του φαγητού. Η απονομή της εσωτερικής δικαιοσύνης, τόσο στην επιβολή των τιμωριών, όσο και στην απονομή των επαίνων ήταν απολύτως αμερόληπτη. Καμία διάκριση, καμία διαφοροποίηση. Αν είχαν κάνει το λάθος να ακολουθήσουν μια τακτική διακρίσεων τότε θα είχαν προκαλέσει έναν άλλον εμφύλιο πόλεμο ανάμεσα στα παιδιά που θα είχε τη σκληρότητα που μόνο αυτά ξέρουν να επιδεικνύουν. Έτσι όμως θα είχαν κερδίσει ένα μέρος των παιδιών μόνο, και ίσως το μικρότερο. Έπρεπε, λοιπόν, να κατακεραυνώνουν και τα καταρρακώνουν συστηματικά και επίμονα τη νικημένη πλευρά, που έτσι και αλλιώς δεν είχε πουθενά πλέον δικαίωμα στον αντίλογο".

 (Παιδούπολη Αγ. Δημήτριος-Θεσσαλονίκης. Πασχαλινό τραπέζι)

Υπάρχουν όμως και οι παιδοπολίτες που αμφισβητούν τον προπαγανδιστικό και στρατηγικό σκοπό των παιδουπόλεων. Τονίζουν πως οι παιδουπόλεις και κατ’ επέκταση η Φρειδερίκη τους έσωσαν από τον υποσιτισμό, τους πρόσφεραν στέγη, εκπαίδευση και ασφάλεια. Ο κύριος Λέων Γερασίμου που έζησε σε τρεις διαφορετικές παιδουπόλεις, από το 1948 έως και το 1955, εκπροσωπεί αυτήν την οπτική και αναφέρει πως: "Αν δεν ήταν η παιδούπολη δεν ξέρω πού θα βρισκόμουν. Τον πατέρα μου τον έχασα το 1945. Το 1948 με έφερε η μητέρα μου στη Θεσσαλονίκη και μπήκα στην παιδούπολη Αγίας Ειρήνης. Ήμασταν 4 αδέρφια και εγώ ήμουν ο μεγαλύτερος, 10 χρονών. Μόνο εγώ μπήκα στην παιδούπολη, τον αδερφό μου τον πήρε μία οικογένεια για 2 χρόνια και τα δύο κορίτσια έμειναν με τη μητέρα μου. Στα εισιτήρια του θεάτρου και του κινηματογράφου θυμάμαι να αναγράφεται η εισφορά για την Πρόνοια Βορείων Επαρχιών Ελλάδος. Στις παιδοπόλεις έμεινα μέχρι το 1955, ήμουν μέτριος μαθητής και τότε εφαρμοζόταν ο όρος του 17 και έτσι έφυγα. Από όλους τους συμμαθητές μου έλειπε ή ο ένας γονέας ή και οι δύο. Όταν έγινε ο επαναπατρισμός υπήρχαν μανάδες ή πατεράδες που παντρευτήκαν ξανά και θυμάμαι τουλάχιστον 2 – 3 παιδιά που έφυγαν τότε από τη παιδόπολη και γυρίσανε πίσω, επειδή όπως είπαν δεν τα ήθελαν οι καινούργιοι σύζυγοι". Παρόμοια είναι και η άποψη του κυρίου Αντώνη Βενέτη, που σε ηλικία 4 ετών μεταφέρθηκε, βιαίως όπως αναφέρει ο ίδιος, από τη Μουργκάνα στην Αλβανία και την Ουγγαρία και επέστρεψε στην Ελλάδα στο 1954. Το χωριό τους είχε πλέον καταστραφεί οπότε την επόμενη χρονιά με αίτηση του πατέρα του μπήκε στην παιδούπολη Ζηρού. Ο ίδιος δηλώνει πως "οι παιδουπόλεις επούλωσαν τις πληγές μου", ενώ έχει καταθέσει την προσωπική του εμπειρία στο βιβλίο του Επιστολές (εκδόσεις Αρμός).

(Παιδούπολη Αγ. Ειρήνη-Θεσσαλονίκης. Ο μικρός Νικόλ. Τσελεπής μαθαίνει στα παιδιά την χρήση του άβακα)

Ανεξάρτητα από τις διαφορετικές εμπειρίες και τον τρόπο που αναδρομικά σκέφτονται γύρω από αυτές, ο όρος παιδοπολίτης συνιστά αναπόσπαστο στοιχείο της ταυτότητας όλων όσοι πέρασαν στις παιδουπόλεις ένα σημαντικό, αν όχι το μεγαλύτερο, μέρος της παιδικής τους ηλικίας. Η εμπειρία της παιδούπολης ήταν ταυτόχρονα μια εμπειρία μετακίνησης: η εκμάθηση μιας τέχνης, γραφειοκρατικές ανακατατάξεις και η συνέχιση των σπουδών σήμαιναν τη μετάβαση από τη μια παιδούπολη στην επόμενη. Ο χρόνος σε ορισμένες περιπτώσεις έχει δυναμώσει το αόρατο νήμα που συνδέει τους παιδουπολίτες μεταξύ τους, τουλάχιστον αυτών που μοιράζονται παρόμοιες μνήμες. Το 2007 δημιουργήθηκε ο πανελλήνιος Σύλλογος Αποφοίτων Παιδοπόλεων που εδρεύει στην Άγρια Βόλου, ενώ ανά διαστήματα δημιουργήθηκαν και άτυποι σύλλογοι από τους απόφοιτους της κάθε παιδούπολης ξεχωριστά.

(Παιδούπολη Αγ. Αλέξανδρος-Ζηρός Φιλιππιάδος)

(Παιδούπολη Αγ. Αλέξανδρος-Ζηρός Φιλιππιάδος. Αναμνηστική φωτογραφία δασκάλου που μαθαίνει στους τροφίμους την πτηνοτροφία)

Το τέλος του Εμφυλίου Πολέμου (1949) σήμανε το τέλος του κύκλου για τις περισσότερες παιδουπόλεις. Όσες συνέχισαν τη λειτουργία τους επέκτειναν προοπτικά τις δραστηριότητες τους φιλοξενώντας για παράδειγμα σεισμόπληκτα παιδιά από το Ιόνιο το 1953 και τον Βόλο το 1955. Την ίδια χρονιά, το 1955, μπήκε σε εφαρμογή και το βαθμολογικό κριτήριο του 17, οπότε όσοι μαθητές Γυμνασίου είχαν μικρότερο Μέσο Όρο δεν μπορούσαν να παραμείνουν στην παιδούπολη για να συνεχίσουν τις σπουδές τους. Το 1970 η Βασιλική Πρόνοια μετονομάστηκε σε Εθνικό Οργανισμό Πρόνοιας. Ορισμένες παιδουπόλεις όπως για παράδειγμα η Καλή Παναγιά στη Βέροια, συνέχισαν τη λειτουργία τους μέχρι και τη δεκαετία του 1980. Σήμερα στη Θεσσαλονίκη στον χώρο της πρώην Παιδόπολης Ωραιοκάστρου λειτουργεί ο ξενώνας ασυνόδευτων ανηλίκων Άρσις, στην Καβάλα λειτουργεί ο Άγιος Γεώργιος - Φίλοι Παιδόπολης, στη Φλώρινα το Κέντρο Προστασίας Παιδιού - πρώην Παιδόπολη Αγία Όλγα, ενώ στην πρώην Παιδόπολη Βόλου στεγάζεται η ΕΛΕΠΑΠ Βόλου. 

Η μνήμη των παιδουπόλεων παραμένει ζωντανή, όχι μόνο μέσα από τα κτίρια που φιλοξενούν τις παλιές δομές που έχουν μετασχηματιστεί, αλλά κυρίως μέσα από τις αφηγήσεις, τις επιστημονικές μελέτες και τα μυθιστορήματα όπου οι πρωταγωνιστές, παρά το δυσανάλογο -για την ηλικία τους- φορτίο που κλήθηκαν να κουβαλήσουν, εξακολουθούν να είναι παιδιά.  

"Από αρκετό καιρό πριν, μου είχε μπει η ιδέα να γράψω ένα μεγάλο γράμμα στη γιαγιά μου και πρόσεχα στο αναγνωστήριο τα άλλα παιδιά πως έγραφαν στους δικούς τους. Ήμουν πια στα μισά της Δευτέρας, είχα μάθει να γράφω και ήθελα να κάνω εντύπωση στη γιαγιά μου (…) Για τον πατέρα μου δεν έγραφα τίποτε. Το καταλάβαινα μέσα μου, χωρίς όμως να μπορώ να το εξηγήσω, ότι αυτός ήταν η αιτία που με πήραν από το χωριό, κι ας είχα να τον δω περισσότερο από δυο χρόνια. Όταν ήμουν πολύ μικρός, θυμόμουν ότι πάντα έλειπε από το σπίτι, κι αργότερα, όποτε μιλούσαν γι’ αυτόν πάντα χαμήλωναν τη φωνή (…) Μετά έκλεισα το γράμμα σε ένα φάκελο που είχε πάνω τη σφραγίδα της παιδόπολης, έγραψα απ’έξω 'γιαγιά, χωρίον' και το πήγα στη Μαρίκα για να το στείλει". (Απόσπασμα από το βιβλίο Θολός Βυθός – βραβευμένο με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος [2009], του Γιάννη Ατζακά).

* Οι φωτογραφίες που συνοδεύουν το κείμενο καθώς και τα στοιχεία τους βρίσκονται στα χέρια του παλαιού παιδοπολίτη Λέοντα Γερασίμου.

πηγή http://news247.gr/